መንዩ ፈላላይ

HRC1

ክቡራት ኣንበብቲ፣ እዚ ፈሊምናዮ ዘለና ኣርእስቲ ንዓና ንኤርትራውያን ንጉዳይ ሓድነትና ዝምልከት ምዃኑ እንዳኣገንዘብና መበገሲና ኩልና ንጥምረትና እእጃምና ንምብርካት ነቶም ሕማም ዓበቕ ኮይኖም ነንሕድሕድና ከይንተሓቛቖፍ ንዝኽልክሉናን ዘየልቦ ነገራት ክንሓክኽ ሰለም ከይበልና ከምንሓድር ዝገብሩና ዘለው ፈሊና ንምፍላጥ ምዃኑ ብትሕትና ንገልጸልኩም። ጉዳያትና ኣብ ክንዲ ብምዝንጣል ብምክብባር፣ነድርን ሕርቃንን ገዲፍና ርግኣትን ዓቕልን፣ ምንጽርጻርን ምጉብዕባዕን ወጊድና ብልዝብን ምክእኣልን፣ ቅርሕንትን ቂምን ምጽብጻብን ንገደል ሰንዲና ጸጽቡቑ ዘኪርና ጥራሕ ምዃና ንሰምር ምዝኽኻር ዘየድልዮ ፍሉጥ ሓቂ እኳ እንተኾነ፣ ግብራውነቱ ግን ሓሊኹ ሒዙና ኣሎ። ሽግርካ ምፍላጥ ፍርቂ ፍታሕ ምዃኑ ኣሚና ክንጽሕፍ ተደሪኽናን ኣፍደገ እቲ ጉዳይ በዚ መን’ ዩ ፈላላይ ዝብል ኣርእስቲ ነርሕዎ ዘለና።

ኣቦታትናን ኣቦሓጎታትናን ኣይንፈላለ ኢሎም ምእንቲ እዛ ሃገርን ህዝባን ተመሓሒሎም ኣስላማይን ክስታናይን ዝሓረዱዎ በብእምነቶም ጸልዮም በሊዖም። ንሶም ኪዳን ዝኣተውሉ ጊዜን ዝሰገሩዎ ጸበባን ንድሕሪት ተመሊስና እንተዘኪርና ጽንዓቶምን ንቕሓቶምን ምስ ዝነበሮም ደረጃ ትምህርቲ ከነዛምዶ ምስ ንፍትን ንሕና ክሳብ ክንደይ ድሑራት እሶም ኣዝዮም ምዕቡላት፣ ሕጂ ዘለና ኣዚና ስሱዓት ወለድና ግን ሓለይቲ ምንባሮም ዘይከሓድ ሓቂ እዩ።

ብምፍልላይ ዝረብሕ ብሓድነት ዝጉዳእ እዩ። ሓድነት ሓይሊ እዩ ከምዝበሃል በዚ ናይ ሓድነት ሓይሊ ዝሰግእ ጃንዳ እቲ ሓይሊ ምእንታን ተበታቲኑ ክዳኸም ንምፍልላይ ክጽዕትን ክሰርሕን ዘየማትእ ሓቂ እዩ። ብሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ዝጉዳእ ወገን መን እዩ ዝብል ሕቶ ኣብ ምምላስ ዝተፈላለየ ማእዘን ዝመበገሲኡ ኣመለኻኽታን ካብ ነንበይኑ ኩርናዕ ዝነቕል ስክፍታን ናይ ኣጠማምታ ፍልልይ ክህልው ባህርያዊ እዩ። በዚ ተኽፊቱ ዘሎ ኣርእስቲ መገዲ ጌርና ብቓልዕ እንተተመያየጥናሉ ቅደም ተኸተል ሰሪዕና ከም ኣስጋእነቶም ይኹን እዋናውነቶም ምልላዮም ኣይምጸገሙናን’ ሞ ንምፍዋሶም’ ውን ኣይምተሸገርናን።

ሃይማኖትካ፣ ባህልኻ ከይዓቐብካ ሃገር ክትዕቀብ ከምዘይከኣል ዝጠፍኦ ሰብ የለን። ዝተፈላለያ ባህልን ሃይማኖትን ሃሊውካ ነንሕድሕድካ ተኸባቢርካ ከምትሰምርን ኣንጻር ውዲት ሓያላን ከምትዕወት እቲ ኣብ 1950 ታት ንምምቕቓል ሃገርና ኤርትራ ኣንጠጥዩ ዝነበረ ደመና ጥፍኣት ናይ ገዛእ ህዝብና ብቑዕ ተሞክሮ እዩ። ጉጅለ ህ.ግ.ደ.ፍ. ዕድመ ስልጣኖም ንምንዋሕ ዝጥቀሙሉ ናይ ፈላሊኻ ግዛእ ብልሓት ኩሉ ይፈልጦ እዩ ክበሃል ኣይከኣልን። እሶም ከም ብጹኣን ልዕሊ ማንም ተጣበቕቲ ሓድነት ኮይኖም ከምዝቐርቡን “ሓደ ልቢ ሓደ ህዝቢ” እንዳበሉ ዝቓንይዎ ውዳሰ መዝሙር ብጋህዲ ብርሃን ንርእዮ ኣለና። እቲ ብውሽጢ ውሽጢ ናይ ብድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ ስነ መጎቶም ንምትግባር ዝነዝሕዎ ሕንዚ ንብዙሓት ደቂ ገርሂ ልባ ኣታሊሉ ምቅዋም ማለት ምኽዳዕ፣ ፖለቲካዊ መርገጺ ምስ ኣውራጃን ሃይማኖትን ብሄርን ኣተሓሒዞም ከምዝርእይዎ ደፊኑዎም እዩ።

ገለ ኣብ ደገ ንስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ንምቅዋም ዝንቀሳቐሳ ፖለቲካዊ ውድባት ንባዕለን ብብዙሕ ምኽንያታት ካብ ጻሕያይ ምፍልላይ ነጻ ኣይኮናን። እቲ ከም ኣሜባ እንዳተባዝሓ ዝሓድራሉ ዘለዋ ቀንዲ ምኽንያት ካብዚ ሕማም ድሓር ስለዘይተገላገላ እዩ። ናይ ፖለቲካ ኣረኣእያን መርገጽን ፍልልይ ክህልው ባህርያዊ ኮይኑ፡ ኣብ ስልጡን ዓለም ንርእየን ዘለና ሰልፍታት ብሩህ መርኣያ እኳ እንተኾና፣ ኣብ ናይ ዓልየት ወገን ወይ ሃይማኖታዊ እምንት ዝተመርኮሰ ኣይኮነን መፈላለይእን። ኩልና ከምንፈልጦ ሃገሮም በየናይ ኣገባብ እንተተመርሐት ወይ ከመይ ዝኣመሰለ ፖሊሲ እንተተኸተለት እዩ ዝያዳ ዘማዕብላ ኣብ ዝብል ፍልልይ እዮም ሕጊ ተኸቲሎም ዝወዳደሩን ዝነቃቀፍን። እቲ ሓደ ስልጣን ስለዝሓዘ ወይ ስለዝሓየለ ነቲ ሓደ ዝጭፍልቐሉ ምኽንያት የለን። ምኽንያቱ ልዕልና ሕጊ ስለዘሎ። ይውሓድ ይብዛሕ ይድከም ይሓይል ብሕጊ ስለዝምእዘዝ። ምፍልላይ ናይ ኣረኣእያ ዋላ ኣብ ዝለዓለ ጠርዙ ይብጻሕ ዝቀያየሙሉን ዝቐራሓኑሉን ሕነ ዝፋደዩሉን ምኽንያት የብሉን። ክልተ ኣሕዋት ካብ ሓንቲ ማህጸን ዝወጹ ይኹን ኣቦን ወድን ኣብ ክልተ ነንበይነን ሰልፍታት ኣባልነት ኣልይዎም መርገጺኦም ክፈላለ ይኽእል፣ ከምኡ ስለዝኾነ ንስጋዊ ዝምድንኦም ብዝኾነ ተኣምር ኣይትንክፎን እዩ።

ኣባና ኣብ ኤርትራውያን ሕጂ ዘይኮነ ኣብ ሓምሳታት ሰልፍታት ቆይመን ኣብ ዝነበራሉ ጊዜ እንትርፎ እቲ ብዘውዳዊ ስርዓት ንጉስ ሃይለስላሴ እንዳተመወለ ልዕሊ ሕጊ ኮይኑ ዓመጽን ጎነጽን ቅትለትን ዝፍጽም ዝነበረ ማሕበር ኣንድነት እተን ካልኦት ብሕጊ ዝቖማ ሰልፍታት ኣብ ነንሕድሕደን ብምጽውዋር ቃልሰን የካይዳ ምንባረን ዝምስክሩ ናይ ዕድመ ሰብ ጸጋ ብህይወቶም ኣለው። ራእሲ ተሰማ ኣስመሮምን ወዶም ደጊያት ኣብርሃ ተሰማን ኣብ ክልተ ዝተፈላለያ ሰልፍታት ምንባሮምን እቲ ፖለቲካዊ ኣረኣእዮኦም ነቲ ናይ ኣቦን ወድን ዝምድንኦም ከምዘይጸለዎ ህያው ኣብነት ሕሉፍ ግብራዊ ተሞክሮ እዩ።

እቲ ድሒሩ ዝሰዓበ ብረታዊ ቃልሲ ግን ሜዳ ኤርትራ ካብ ሓደ ውድብ ንላዕሊ ክትጻወር ኣይትኽእልን እያ ብምባል፣ ናይ ምቅላስ መሰል ናይቲ ካልእ ውድብ ብምንፋግ፣ ኣብ ብረታዊ ረጽሚ ኣምሪሑ። በዚ ዝጀመረ ክሳብ ሕጂ እቲ ብቃልስን መስዋእትን መላእ ህዝቢ ኤርትራ ዝተረኽበ ናጽነት ፖለቲካዊ ህይወት ናይቲ ሃገር ብሒቱ ብምሓዝ ካልኦት ንከይሳተፍ ኣጊዱ፣ ስልጣን ገቢቱ፣ ሕጊ ረጊጹ፣ ቁጠባ ብሒቱ፣ ህዝቢ ከይዛረብ ብኣፍ ዓቢሱ፣ ናብ ድልየቱ ከይንቀሳቀስ ኮርኪሙ ሒዝዎ ኣሎ። እዚ ተጠቒሱ ዘሎ ንምትግባርን ንኽመጾ ዝኽእል ተቓውሞ ንምምካትን ብዙሕ መዋእለ ንዋይ ብምፍሳስ ዝሰርሓሉ ምፍልላይ ማእለያ እኳ እንተዘይብሉ፣እቲ ፈፍሩዩ ኣብ ተኸታታሊ ጽሑፍና ክዝርዘር እዩ።

እዚ ሜዳ ኤርትራ ካብ ሓንቲ ውድብ ንላዕሊ ክጸውር ኣይክእልን እዩ ዝብል ሕማም ስጋዕ ሕጂ ስለዘይተፈወሰ ንፖለቲካዊ ቃልሲ ህዝብና ረሚስዎ ኣሎ። ኩለን እተን ተቓወምቲ ውድባት ሓንቲ ንህላወ ናይተን ካልኦት ኣሚና እቲ ፍልልይ ብመርትዖ ዝተሰነየ ክትዕ እቲ ሓደ ነቲ ካልእ ከእምን ክንዲ ዝፍትን ቁልቁል ዝኣፍ ኣነ ዝኽተሎ ኣገባብን ኣነ ዝብሎን እዩ ቅኑዕ ኢልካ ምድራቕ ካብኡ ሓሊፍ ነቲ ንሓሳብካ ዘይተቐበሎን ካብቲ ንስኻ ትኽተሎ ኣገባብ ዝተፈለየ ስልቲ ዝተጠቕመ ወይ ክኽተል ዝደለየ ብዓይኒ ጽልኢ ምርኣይን ምትህልላኽን ሓደ ካብቲ ንሓድነት ህዝቢ ዝፈላልይ ኣገባብ እዩ። ምጥቕቓን ወጊድና ብኸመይ ሓሳባትና ኣብ ህዝቢ ዘርጊሕና ኣእሚና ወይ ንርእስና ኣሚና ኣብ መጨረሻ ብድምጺ ህዝቢ ይውሰን ከም ኣድማሳዊ መትከል ክንቅበሎ ድኣ እምበር መሸፈኒ ድኻማትና ክንጥቐመሉ ኣይግባእን።

መቃለሲ ቦታ መናሃሪ ንግብራዊ ስራሕ እዩ። ብዶቡብ ወይ ብምዕራብ እንተኾነ ለውጢ የብሉን። ይምችኣንን ይሰልጠንን ዝበለ ወገን ብዝመረጾ ቦታ እስትራቴጂዑ እንተቀየሰ ክሳብ ረብሓ ህዝብን ሃገርን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘየእተወ ናብ ሹት እስከ ትሓልፍያ ዝዓይነቱ ናይ ዌብ ሳይታት ውግእ ዘኸትል የብሉን። ሓቂ ብሓቂ ኩለን እዘን ክንገልጸን ዝጸናሕና ናይ ተቓውሞ ውድባት ምስ ሓይለን ኣብ ሜዳ ኤርትራ ዝንቀሳቐሳ ነይረን እንተዝኾና ብኹነታተን ንምግምጋም ኣብ ሕድሕዳዊ ኣካላዊ ረጽምን ኣምባጓሮን ምተሸመማ ኔረን። እሞኸ’ ድኣ ንሓደ ዕላማ ካብ ኮነ ቃልስና፣ “ከይንሰማማዕ ስለዝተሰማማዕና” ድዩ እቲ ጸገም? ወይስ ብጉልባብ ተቃውሞ ናይ ስልጣን ጽምእና ንምርዋይ ኣብ ህልኽ ስለዝተጸመድና? ህዝብና ዝዓጦ ጉዳይ እንተሃልዩ ብኸመይ ካብ መግዛእቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ተገላጊሉ፣ መስተርሖት ረኺቡ ብርግኣትን ሰላምን ኣብ ሃገሩ ይነብር ድኣ እንበር ኣብ ማይ ቀጠነ ዝዓይነቱ ምፍልላይ የሎን።

ክቡራት ተኸታተልቲ ጽሑፍና ኣብዝመጽዕ ክፋል ኣብ ህዝቢ ዘሎ ናይ ምፍልላይ ስምዒታት ክንድህስስ ኢና’ ሞ ስጋዕ ሽዑ ሰናይ ቅነ ንምነየልኩም።

ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት – ኤርትራ
ለንደን፣ ዓዲ እንግሊዝ
14 ጥቅምቲ 2011

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Comments

መንዩ ፈላላይ — 7 Comments

  1. aman biaman haki kemi aynet atehasasiba yebzihayo birgts lewti ab eritra rihuk aykikewnin u lebamat kemzi kemakum miszihliwu malet u awet nihzi eritra mot knana ni isaiass

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  2. ሓደ ሓደ እዋን ነዚ ናይ ህግደፍ ሓሶት፥ ብፍላይ ድማ ንፖለቲካዊ ጣቋን ቆይቅን ተቓወምቲ ተንብብ እሞ ተስፋ እትቆርጸሉ ግዝያት መሊኡ እዩ። እንተኾነ ግን ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝቐረበ ግሩም ልቦና ዘለዎ ጽሑፍ ተንብብ እሞ ብሰብኣውነት ተስፋ ተሕድር።
    ንመሪሕነት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ እንዳ ሞገስኩ፥ ኣብ ቀጸሊ እዛ ማሕበርኩም ንኸምዚ ተመሳሳሊ ትምህርቲ ይዕድም። ረድዮ ኣሰና ውን ነዚ ክምዚ ዝኣመሰለ ሃናጽን ልቦናውን ትምህርቲ በብእዋኑ ክትፍንዎ እላቦ።
    ምስ ልዑል ምስጋና፤

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  3. ዋይ ኣንታ ጉድ ተረኺቡ እንዳ ሕ ግ ድ ፍ ሐምምካ ትኸዶም እሞ ሞይቶም ይጴንሑካ ዋይ

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  4. There is a very insightful and enlightening interview done on the current political situation in Eritrea with VOA -Tigrinia’s weyzero Minya Afewerki with Eritrean civic association leaders such as Dr. Asefaw, ato Abdrahman Seid and ato Suleman Adam.
    I urge everyone to listen the interview in VOA’s main web site or meskerem.net.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
    • It is beautifull, articulate and most of all educational article. We need this kind of writing
      who teach us our true history. Not the other way like those unresponsible groups who try
      to brainwash our people with false information. It is very important to know and understand
      our past truthfully. From the begining we Eritreans Moslems, christians, highlanders and
      lowlanders faced and fought our common enemies and we will cotinue to do so. Our strength
      depends on unity of all nationals. For our own good get rid ourself from those negative
      influences or thougths, beleive me it is not healthy for our soul and mind. Unless we come
      with humble and positive mind set sooner than later, the suffering will continue.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0 (from 0 votes)
      • ASSENA
        Please correct me if I am wrong.
        To identify those group who pospond the meetng(WAALA). We demand
        to know their reason as concerned citizens.
        Eritrean Federal movement ( Beshir Issac)
        Eritrean Liberation Front (Hassen Khelifa)
        Eritrean Iislamic Reform Movement ( Mohamed Ahmed Saleh)
        Islamic Party foa Justice and Development( Khalil Omer)
        Saghem ( Tewelde Gebresellasie)
        Federelawi Mnkskas Eritrea< Eritrean federal Movement( Its leader[no idea])
        We urge them to explain in detail why they took that desicion at this critical
        moment. Remind you our politicians stop gambling on our issues,the era changed.
        We ready to be involved, fold our sleeves and work together for own good.

        VA:F [1.9.22_1171]
        Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
        VA:F [1.9.22_1171]
        Rating: 0 (from 0 votes)
  5. Thankyou please Eritreans need this kind of advice,go ahead. GOD BLESS US.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)

What do you think?

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>