ሓው ታደሰ፡ “ስኽፍታ ኣለኒ’ሞ” እኹል ድዩ?

  ሓው ታደሰ፡ “ስኽፍታ ኣለኒ’ሞ” እኹል ድዩ? ብዙሕ ናይ በላሕቲ ኣሕዋትን ኣሓትን ጽሑፋት ብምንባብ ተማሂረ ርእይቶ ክህብ ክፍትን’የሞ ኣንበብቲ ትሕዝቶ በኹሪ ጽሑፈይ ክትርድእዎ ተስፋ እገብር። ኣቐዲመ ንሓው ታደሰ ኪዳነ ብናይ ገድሊ ጅግንነቱ ጥራይ ዘይኮነ በቲ ዘቕርቦ መሃርን

 

ሓው ታደሰ፡ “ስኽፍታ ኣለኒ’ሞ” እኹል ድዩ?

ብዙሕ ናይ በላሕቲ ኣሕዋትን ኣሓትን ጽሑፋት ብምንባብ ተማሂረ ርእይቶ ክህብ ክፍትን’የሞ ኣንበብቲ ትሕዝቶ በኹሪ ጽሑፈይ ክትርድእዎ ተስፋ እገብር። ኣቐዲመ ንሓው ታደሰ ኪዳነ ብናይ ገድሊ ጅግንነቱ ጥራይ ዘይኮነ በቲ ዘቕርቦ መሃርን መሳጢን ጽሑፋት ምስኩሉኹም ጸሓፍቲ ከየመስገንኩዎ ክሓልፍ ኣይደልን። ኣስዒበ’ውን ታደሰ፡ እቲ ዘየለ ግን ከኣ ከም ዘሎ ንኣምነሉ ግመ ራዕዲ ቀልጢፉ ክቕንጠጥ ዝፈልጦ ዘበለ ካብ ምጽሓፍ ሰጋእ ንከይብል እምሕጸኖ። ህዝቢ አርትራ ንሓዋሩ ብሰላም ክነብር እንተኮይኑ ኩሉ ጌጋታት ክፍለጥን ኩሎም ገበነኛታትን ክቃልዑን ስለዘለዎም። ስላጣን ናይ ህዝቢ ስለዝኾነ ከኣ ህዝቢ ንመን ሕድገታት ይገብረሉ ንመን’ከ ይፈርዶ ይውሰን። ነዚ ሓሳብ’ዚ ንምብራህን ኣብ ናይ ታደሰ ጽሑፍ ክውስኽን ክፍትንየ’ሞ ክመሃር ቅሩብ’የ ኣርሙኒ።

ብወገነይ፡ ዝኾነ ይኹን ህዝባዊ ምይይጥ ወይ ክትዕ ናይ ግድን ሕመረቱ ናብ ረብሓ ህዝቢ ዘተኮረ ክኸውን ከምዘለዎ ኣሚነ ከተግብሮ እህቅን። ኣብ መስርሕ ህዝባዊ ጉዳይ ስም ዉልቀ ሰባት ምስ ዝለዓል (ህዝቢ ዝመረጾ ምቕሉል መራሕ ሃገር ከይተረፈ) ምእንቲ ህዝባውን ሃገራውን ረብሓ ሕጊ ብዘይ ቀለዓልምን ኣድልዎን ፍልልይን ኣብ ተግባር ክውዕል ይግባእ እብል።ንታደሰን ነቶም ካልኦትን ከም ኣሕዋት(ክብሪ ተጋዳላይ ከምዘለዎ ኣሎ) ኣብ ክንዲ ተጋዳላይ ወይ ኣቶ፡ ሓው ክብሎም ዝመረጽኩሉ ምኽንያት ኢሳያስ ከም ኩሉ ኤርትራዊ ጉዳይ፡ ነቲ ወተሃደራዊ መዓርግ’ውን ከምድልየቱ ነንዝመረጾ ክህብ ከምዝጸንሔ ተረዲኤ ኣለኹ። ኢሳያስ ዝሃቦም ኩሉ ፍሩስ ኮይኑ ክሳብ ህዝቢ ኤርትራ ብመጽናዕቲ ንኩሎም ጀጋኑ ከከም ብቕዓቶም ግቡእ መዓርግ ዝህቦም ብሓውን ብሓብቲን ክጽዉዖም መሪጸ። ንኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ግን ከም መራሒ ሃገር ኣይፈልጦን ብዘለኒ መረዳእታ ከኣ ክሳብ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ቀሪቡ ንጹህ ከምዝኾነ ዝረጋገጽ፡ ኣእዳው ብደም ንጹሃት ደቂ ሰብ ዝጠልቀየ ክነብር ዝይግብኦ ወንጀለኛ እየ ዝፈልጦ። ኢሳያስ ናይ ሰብ ባህርያት ዘይብሉ፡ ኣዝዩ ኤርትራውያን ዝጸልእን ዝንዕቕን፡ ሳልሳይ ወለዶና ዘጽንት ዘሎ ጨካን ወንጀለና ኤርትራዊ ከምዝኾነ ተረጋጊጹ እዩ።ስለ’ዚ ብስሙ ወይ ብደመኛና ክጽውዖ ሕልናይ የገድደኒ።

ኣብ ሜዳ ኤርትራ ድርብ ቃልሲ ይካየድ ከምዝነብረ ካብ’ቶም ዝዛረቡን ዝጽሕፉን ዘለው ክርዳእ ክኢለ ኣለኹ። ኣንጻር ጸላኢ  ቃልሲ እናተኻየደ ከሎ እቲ ንጀጋኑ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ህዝብና ብሓፈሽኡን ዘጽንት ዝነበረ ቃልሲ ግን ብሰላም ንክንነብር ብዘይ ሕብእብእ ኩሉ ክወጽእ ኣለዎ። ንረዳእ’ሞ ምስ ጸላኢ ገጢሞም እንዳተሰውኡ ብድሕሪት ብናይ ደመኛና ቀንጻሊ ረመጽ ይጥጠቑ ነይሮም። ኣቶ ኢሳያስ ገበኑ ንከይፍለጥ ታሪኽ ንከይወጽእ ምስ ኮራኩሩ ዓፊኖሞ ክነብሩ ኣይግባእን። ዝፈልጥ ዘበለ ከኣ ህዝብን ሃገርን ንምድሓን ብንጽህና ምዝራብ ሕጂ እያ። ቅዋማዊ መንግስቲ ምስተተኽለ እቶም ዘይተዛረቡ ኣብ ቀይዲ ኣእቲኻ ብመርመራ ንክዛረቡ ምስተገደዱ ምሕረት የለን ዝብል ክርከብ’ዩ። እቶም ነቲ መንግስቲ ተቖጻጺርና ታሪኽ ንዘልዓለ ከም ቀደም ንቕንጽሎ ዝብል ኣተሓሳስባ ዘለዎም ካብ ሕጂ ክንሕብሮም ዘለና ጉዳይ ኣሎ። ንሃገሮም እናተጋደሉ ንዝምጽወት ስልጣን ኢሎም “በሎም” ዝብል ትእዛዝ ደመኛና ተቐቢሎም ህይወት ንጹሃት ኣሕዋቶም ዘጥፍኡ ክህደኑ ከምዝኾኑ ከነፍልጦም ኣለና። ህዝቢ በብዘለዎ ሕነ ክፈዲ እንተተላዒሉ ሃገር ናብ ዝኸፍኤ ኩነት ከይተዘንብል ካብ ሕጂ ንሕሰበሉ። ከም ቀደምና ብልዕልና ሕጊን ፍትሕን ክንኣምን ከምዝኾና ካብ ሎሚ ንህዝብና ነዕግብ፡፡ ቀጻልነት ሃገርን ህዝብን ንምርግጋጽ እቲ ተካኢ ወለዶ ዝሓለፈ መስርሕ ጌጋ ከምዝነበረን እቶም ገበነኛታት ኣብ ቅድሚ ሕጊ ከምዝቐረቡን ፈሊጡ ኣብ መጻኢ ከም’ዚ ኣሬሜናዊ መስርሕ ከይድገም ክንመሃሮ ኣለና።

ነዚ ኣቐዲመ ዝጠቐስኩዎ መሰረት ብምግባር ናብ ጉዳይ መጽሓፍየይ ክምለስ፡፡ ታደሰ “ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ እንጸባጸበሉ እዋን ሕጂ ኢዩ።” ኢሉ ብዛዕባ ሓው መስፍን ሓጎስ ዘቕረበልና ጽሕፍቲ ከም ኩሉ ግዜ ብጽሞና ኣንቢበያ። ታደሰ ዘይኣመሉ ኣብ’ዛ ኣርእስቲ’ዚኣ “ስክፍታ ኣለኒ’ሞ” ኢሉ ዕሙቕ ዝበለ ሓቤረታ ስለዘይሃበና ዕቃበታት ገይሩ በሃላይ እየ። ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ ክልቲኤን ውድባት (ህዝባዊ ግንባርን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን) ብኢሳያስ ተሳዒርና ኢና። ናይ ተሓኤ ፍሉይ ዝገብሮ ግን ድሕሪ 33ን ዓመታት ኣብ 33ተን ተመቓቒልካ ነንሕድሕድካ ብምብልላዕ ድሕሪ’ዚ ኩሉ ድኻምን ክሳራን ዝጠቅም ፖለቲካዊ ዓወት ከየመዝገበት ጀጋኑ መራሕታ ኣብ ስደት ይሞቱን ይኣርጉን ኣለው። እቲ ምብትታን ንኣቶ ኢሳያስ መላገጺን መናውሒ ስልጣኑን ምኻኑ ከይኣክል መሓከሊ ኮይኑ። ደመኛና ኣቶ ኢሳያስ ምኻኑ ተረሲዑ መራሕቲ ውድባት ነንሕድሕዶም ክባልዑ መብዛሕትኦም ተጋደልቲ ተሓኤ ነበር ተዓዘብቲ ኮይኖም ነቶም ዝተረፉ ከኣ ተማቒሎም በታቲኖሞም። ኣብ ነንሕድሕዶም ንዝገብርዎ ውድድር ንምዕብላል ሓው መስፍን ስለዝተጸንበሮ ታደስ ርእይቶ ሂቡሉ። ታደሰ ብዛዕባ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ስትራተጂያዊ ዝምድናታት ብዙሕ ክምህረና ይኽእል እዩ ዝብል እምነት ስለዘለኒ እየ።

ንሓው መስፍን ሓጎስ፡ ታደሰ ካባይ ንላዕሊ ስለዝፈልጦ ነቲ ዝገለጾ ታሪኹ ከምዘለዎ ይቕበሎ። ደመኛ ኤርትራውያን ንመስፍን’ውን ኣብ ሰማንያታት ኣደስኪሉዎ ከምዝነበረ ይንገር። ኣብ’ቲ መቐይሮ ዓወት ሰውራ ኤርትራ ውግእ ኣፍዓበት’ውን ንመስፍን ተመለስ ዝብል ትእዛዝ ኣመሓላሊፉሉስ መስፍን ንዕኡ ነጺጉ ምሉእ ዓወት ከምዘመዝገበ ይንገር’ዩ። ድሕሪ ናጽነት’ውን ንመስፍን ከም ብጾቱ ደመኛ ኤርትራውያን ኣብ ዝደለዮ የቐምጦ ከምዝነበረ ይፍለጥ። እቲ ኩሉ ጅግንነት መስፍንን ኣድሓኖምን ግን ድሕሪ ማእሰርቲ ብጾቶም (2001) ብግመ ዝተሸፈነ ይመስል። ክልቲኦም ዝፈልጥዎ ብዙሕ ታሪኽ ከምዘሎ ይኣምን። ስቕ ካብ ምባል  እቲ ህዝቢ ንክርህዎ ዝተጋድሉዎ ተገልቢጡ ስቓይ ህዝቢ ስለዘስዓበን ናብ ምጽናት ኤርትራውያን ስለዝተቐየረን ንምእራሙ ንህዝቢ ምሂሮም ኣብ ምዕጋቱ ናይ መሪሕነት ተራ ክጻወቱ ምተገብኤ።

እቶም ናይ ፖለቲካ ምትንታን ሞያ ዘለዎም ክሳብ ዘረድኡና እስኪ ክላመድ።

1ይ፡ንምርድኡ ክሕግዘና ናይ መስፍን ፍሉይ ዝገብሩ ረቓሒታት ካብ’ታ ንታደሰ ዝሃቦ መልሲ ንጀምር፡ “እወ” “ሓንሳብ ዘይኮነ ክልተ ግዜ፡ ምስ ካልኣየይ ዘይኮነ ንበይነይ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ዘይኮነ ኣብ ገዝኡ፡ ብቐትሪ ዘይኮነ ብለይቲ…….. ተራኺበ” ዝብል ነይሩ። እቲ ደም ኤርትራውያን ዘይጸገብ ደመኛና፡ ህዝቢ ንክርዕድ፡ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ብዘስካክሕ ግፍዒ ንልዕሊ ኣርብዓ ዓመታት በሕዋቶም ከምዘቕተለን ዘሳቐየን መስፍን ኣጸቢቑ ይፈልጥ እዩ። መስፍን ኣባል’ታ ጀጋኑ ዘጥፈኤት ምስጢራዊት ፓርቲ እንተነይሩ’ሞ ብዙሕ ሕቶታት ኣሎ። ኢሳያስ ከጥፍኦም ምኻኑ እናፈለጡ ግደፉ እናተባህሉ ብጅግንነት ክስውኡ ንዓዶም ተመሊሶም ምስብጾቶም ተጸምቢሮም ዘኹርዕ ታሪኽ ገዲፎምልና ስድራ ቤቶም ግን ኣብ ቅድሚ ዓይንና ይሳቕዩ ኣለው ። ምስ ብጾቱ ፈሪሙ ከብቅዕ ግን ኢሳያስ ንከጥፍኦም እናተዳለወ ከሎ መስፍን ከይመውት ንሕክምና ንወጻኢ ንክኸይድ ፈቒዱሉ። እዚ ምስ’ቲ ካብ ኣፍ ጀጋኑ ኣሕዋትን ኣሓትን ዝተመሃርናዮ ሓቀኛ ታሪኽ ደመኛ ኤርትራውያን ፈጺሙ ኣይቃዶን እዩ። ብወገነይ ክኣምኖ ኣይክእልን ምኽንያቱ እቲ “ምስ ምስጢሩ ቅበሮ” ከምኡ’ውን ክሳብ ሕጂ ክሃድም ዝተረኽበ “ይረሸን” ዝብል ውልቃዊ መምርሒ ደመኛና ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ስደት ከይተረፈ እንዳርከቡ ኣሕዋቶም ዝቐተሉ ስለዘለው። መስፍን ደኣ ከመይ’ሉ ምስጢር ከምዝዕቅብ ተረጋጊጹ ንክወጽእ ፈቒዱሉ? ካብ ኩሎም ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ ስልጣን ህግ ዝነበሩ መስፍን ንምንታይ ተኣሚኑ? ብሓቂ’ድዩ መስፍን ፈሪሙ? መስፍን ንከም’ዚኦም ዝኣመሰሉ ሕቶታት ብቅንዕና ክምልስ ኣለዎ።

2ይ፡ብተመሳሳሊ ኣገባብ ብዛዕባ መስዋእቲ ስዉእ ጅግና ኢብራሂም ዓፋ ተሓቲቱ ዝሃቦ መልሲ ንተዓዘብ። ወዲ ዓፋ ምሳይ ክትሓድር ኢሉዎስ ይጽበዮ ከምዝነበረ እንተኾነ ግን ካልእ (ፍሊጶስ ይመስለኒ) ምሳይ ሕደር ኢሉ ኣትሪፉዎ። ሽዑ ለይቲ ወዲ ዓፋ ብጸላኢ ተቐቲሉ ዝብል ሓቤረታ ከምዝበጽሖ መስፍን ሓቢሩና። እታ ዝወጸት ሓቂ ግን ደመኛና ኣብ ሱዳን ከሎ በቲ ዝሃቦም መምርሒ መሰረት፡ ብኮድ (ምስጢራዊ ኣዘራርባ) ወዲ ዓፋ ከምዝተቐንጸለ ብረድዮ ከምዝሓበርዎ እዩ። መስፍን ግን ኣብኡ ዝነበሩ ስለዘለው ክዛረቡ ይኽእሉ እዮም ኢሉ ዓጽዩዋ። እዚ ኣይትሕተቱኒ ክዛረብ ኣይደልን’የ እዩ ዘስምዕ። መስፍን በቲ ካብ ሓለዋ ሰውራ ጀመሩ ዝወረደን ዝወርድ ዘሎን ኢሰብኣዊ ግፍዒ ህዝቢ ኩሉ ርዒዱ ከምዘይዛረብ ይፈልጥ እዩ። ስለ’ዚ ንግዚኡ መስፍን ወይ ከም ኩሉ ህዝቢ ርዒዱ ኣሎ ወይ ካልእ ምስጢር ኣለዎ ኢልና ንሕለፎ። ወዲ ዓፋ ምስተቐንጸለ መስፍን ዘካየዶ መርመራታት ኣሎዶ? ኢሳያስ ንኩሎም ጀጋኑ ከጥፍኦም ብዘይምኽኣሉ ደም ንጹሃት ደቂ ሰብ ከኣ ስለዘእዊ እቲ ታሪኽ ብጀጋኑ ይትረኽ ኣሎ።

ብዛዕባ እተን ደቅና ንህዝቦምን ንሃገሮምን ተሰዊኦም ኢለን ሓዘነን ነጺገን ዕልል ዝበላ ኣዴታትናን ኣሓትናን’ሞ ንዘክር። እዚ ሕጂ ዝወጽእ ዘሎ ታሪኽ ዘይወጽእ ሓዘን ከምዘስዕበለን ርዱእ ስለዝኾነ ካብኣታተን ሓንቲ፡ ንኣብነት ኣዲኡ ወይ በዓልቲ ቤቱ ንወዲ ዓፋ ንመስፍን፡ ቀተልቲ ኢብራሂም ሓብረና ዝብል ሕቶ የቕርባሉ።  ኣስዒበን’ውን ከም ኩሎም ብትእዛዝ ኢሳያስ በሕዋቶም ዝተቐንጸሉ ኤርትራውያን እቲ ወዲ ዓፋ ክቕንጸል ከሎ ዝረኣየ ተጋዳላይ ምስ ሃደመ ከይምስክር ደመኛና ቀንጸልቲ ደቂ ሃገር ኣርኪቦም ክቐትልዎ ከምዝሰደደ እንተዝሕብርኦ መስፍን እንታይ መልሲ ምሃበ?  እምበኣር ስድራ ቤት ወዲ ዓፋን ከምኣቶም ዝኣመሰሉ ከዕርፉን ሕጊ ልዕሊ ኩሉ ህይወት ወዲ ሰብ ከኣ ክቡር ከምዝኾነ ንምርግጋጽን፡ ምስ ኢብራሂም ክሓድር ተሰማሚዑ ከብቅዕ ንምንታይ ከምዝተረፈ ምእንቲ ሓቂ መስፍን ዝፈልጦ ክዛረብ ኣለዎ። ንግዚኡ ህዝቢ ኣጽቂጡ ኣሎ ጽባሕ ግን ኩሉ ብከመይ ተሰዊኡ/ኣ ክብልን ክጻረየሉን ክሓትት እዩ ዘይትካእ ህይወት ሰብ ስለዝኾነ። ሓቂ ንምፍላጥ ብህዝቢ ትሽየም ኣካል መስፍን ምስክርነት ምሃብ ስለዝኣበየ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ ጽኑዕ ምርመራ ይገበረሉ ዝብል ጠለብ ክለዓል ከምዝኽእል ምርዳእ የድሊ።

3ይ፡ እቲ ከም’ዚ ኣቐዲመ ዝጠቐስኩዎ ናይ መስፍን መልሲ ብውሕዱ ኣብ ጥርጣረ ዘእቱ ኮይኑ ምስ’ቲ ክሳብ ሕጂ ዘይምዝራቡ ደሚርካ እቲ ምስጢር እንታይ እዩ ንዝብል ክንምልስ እስከ ንተዓዘብ። ምስ ኣድሓኖም ኮይኑ ኣንጻር ኢሳያስ ክቃለሱ ምስ ጀመሩ፡ መስፍን ንህግደፍ “ክጽግን” ከምዝደሊ ኣድሓኖም ግን ካብ ሱሩ ክብንቆስ ኣለዎ ብምባሉ ክምዝተፈላለዩ ሰሚዕና። እቲ መልሲ እምበኣር ኣብ’ቲ ብዘለኒ መረዳእታ ክሕሰብ ዘይነበሮ ንህዝቢ ካብ ሓዘን ናብ ሓዘን ነታ ሃገር ከኣ ኣብ ዘይጠፍእ መጋርያ ዘእቱ “ጽገና” ዝብል ስነሓሳብ’ዩ ዘሎ። ናይ መስፍን ዘይምዝራብን ኣዕጋቢ መልሲ ዘይምሃብን ክዕቀብ ዘለዎ ምስጢር ከምዘሎ ኮይኑ ደመኛ ኤርትራውያን’ውን ንክወጽእ ዝፈቐደሉ ስለዝኣመኖ እዩ ክበሃል ይከኣል። መስፍን ከይመውት ንሕክምና ክወጽእ ዝተረፉ ግን ምስጢር ከየውጽኡ ኣብ ዒራዒሮ ከም’ቶም ዝቐደሙ ኣሕዋትን ኣሓትን ተሳቕዮም ቀስ ኢሎም ክስውኡ። ከም’ቲ ኣቐዲመ ዝጠቐስኩዎ ሰላም ንክርከብ ሕግን ፍትሕን ክመልኽ ኣለዎ።  መስፍን ግን ድሕሪ’ዚ ኩሉ ንጹህ ደም ምፍሳሱ “ጽገና” ምምራጹ ዘስደምም’ዩ ኢልካ ዝሕለፍ ኣይኮነን። ብሓልዮት ሃገርን ህዝብን እንተድኣ ኮይኑ ደም ንጹሃት ብከመይ ይድቅስ ደኣምበር ክትቀብሮ ምፍታን ካልእ ምስጢር ኣለዎ። ስለ’ዚ ዝፈልጥዎ ታሪኽ ኩሉ ብምዝርዛር ነቶም ብግፍዒ ኢሳያስ ዝተቐንጸሉን ተሳቒዮም ዝተሰዉኡን ብጾቶም ክክሕስዎም ምተገብኤ። ብሕጽር ዝበለ “ጽገና” ማለት ግን እቲ ኩሉ ህልቂት ቅቡል ኮይኑ ከም ምስጢር ተዓቂቡ ስም ኢሳያስ ብካልእ ተኪእካ ንኩሉ ወይ ክፋል ህዝቢ ኤርትራ ናይ ምጽናት መደብ ንከይቅጽል ንዝሰምዕ ዓቢ መጠንቀቕታ እዩ። ኣብ ሕግን ፍትሕን ዘይኣምን እቲ ሜዳ ኤርትራ ዝመስከረቶ ግፍዒ ክደግሞ እየ ምባል እዩ። ብጭውነት ኤርትራውያን ርትዓዊ ሰብ ንውላዱ’ውን ምእንቲ ሓቅን ፍትሕን ንሕጊ ኣሕሊፉ ብምሃብ ንዕርቂ እዩ ዝልምን። ንወንጀለኛ ዝሓብእ፡ ዝተሓባበር፡ ዘይምስክር ወዘተ ንርእሱ ንጹህ ከምዘይኮነ’ዩ ዘረጋግጽ። ርትዓዊ ሰብ ተጋግዩ ከሎ ዘጣቕዓሉ ጸላእየይ ንዝእርሞ ሰብ ከኣ ፈታውየይ ይብል። ምናልባት ከም ብዙሕ መስዋእቲ ብጾቱ ዝረኣየ ኣብ ውዑይን ዝሑልን ዝተኻፈለ መስፍን ከም ኣብ ውግእ ዝተሳተፈ ኩሉ ወተሃደር ንሞት ከማና ክርእያ ኣይንጽበዮን። መስፍን ነቶም ንዝተፈጸመ ግፍዒ ኮኒንና ልዕልና ሕጊ ንኣምን ህዝቢ ክመርሓና እንተኮይኑ ከም ወተሃደር ክርእየና ኣይክእልን። ብወገነይ ኣብ’ዛ ዓለምና ወተሃደራዊ መንግስቲ ከምዘይሰርሕ ተደጋጊሙ ዝተረጋገጸሉ ሓደ ምኽንያት ከኣ ወተሃደራዊ ኣሰራርሓ ምስ ሲቪላዊ ምሕደራ ስለዝፈላለ እቶም ወተሃደራት ነበር ክቕየሩ ስለዘይክእሉ እዩ ዝብል እምነት ስለዘለኒ ንወተሃደራዊ ምምሕዳር ኣጥቢቐ ይቃወም።

4ይ፡ ናይ’ቲ ኣብ ካሊፎርኒያ ዝምቕማጡ ንሓንቲ ማሕበር መንእሰያት ኣብ ሕንፍሽፍሽ ዘእተወ “ዳንኤል” ዝበሃል ሓው ምስ መስፍን ምትእስሳር ነይሩዎ’ዶ? ዳንኤል ነታ ማሕበር ከምክን ይቃለስ ከምዝነበረ ምስተፈልጠ እታ ማሕበር ካብ ስልጣኑ ኣውረደቶ’ሞ ዕግርግር ፈጢሩስ እቶም ናይ ዕድመን ትምህርትን ጸጋ ዝተዓደሉ ምኩር ኤርትራዊ ኣቦ ክዓርቁ ፈቲኖም። ንረዳእ’ሞ፡ ዝዕረቑ ተሳኢኖም’ሲ ዘበላሹ ውልቀሰብ ኣብ ስልጣኑ ክምለስ ኣገዳስነቱ ክሳብ ክንደይ እዩ? ብናይ መን ገንዘብ’ዩ ዳንኤል እቲ ኩሉ ወጻኢታት ናይ ቦሎኛ ሸፊንዎ ዝብል ሕቶ’ውን ቀስ ኢሉ ርእሱ ዝኸኣለ ጭብጢ ክኸውን እዩ። እቲ ኣነ ሓደ ካብ ብዙሓት ዓይኒ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈልጦ ዶ/ር ኣሰፋው’ከ ኣብ ካልእ ዘይተሳተፈ ንምንታይ ኣብ ቦሎኛ ብዳንኤል ተዓዲሙ መጺኡ ንዝብል ሕቶ፡ ምስ’ቲ ድሒሩ ተቓላሳይ ኣማኑኤል እያሱ ዝመሃረና ናይ “መድረኽ” ታሪኽ ኣተኣሳሲርኩም መልስዎ፡፡ ናይ ዳንኤልን ናይ’ዞም ክልተ ምሁራትን ምስ መስፍን እንታይ የራኽቦ ዝብል ሕቶ ክለዓል ግድን’ዩ፡፡ እቲ መልሲ ካብ መስፍን ክርከብ ስለዘይተካእለ ብመሽረብ ከላግቦ ክፍትን፡ መጀመርያ ረድኢ ድሕሪ ኢሳያስ ተሓታቲ መስፍን ከምዝኾነ ሓቢሩና  እዩ። ኣስዒቡ ከኣ ንተሳፍቲ ቦሎኛ መስፍን ኣቐዲሙ ኣብ ጀርመን ምስጢራዊ ኣኼባ ከምዝገበረሎም ኣፍሊጡና። ነዚ ጅግና ረድኢ ዝሃበና ሃገራዊ መጠንቀቕታ መስፍን ዝኾነ ይኹን መልሲ ክህብ ዘይምፍታኑ ብሕጊ መልሲ ክህበሉ ክግደድ ይግባእ ። ረድኢ ከም መስፍን ኣብ ውዕይን ዝሑልን ዝወዓለ ደኣ’ምበር ስም ንከጥፍእ ኢሉ ኣይኮነን “ድሕሪ ኢሳያስ መስፍን ተሓታቲ” ከምዝኾነ ዝሓበረና።

ኣስተውዕል’ሞ ህዝቢ ኤርትራ፡ ረድኢ ምቕንጻላት ክሳብ ሕጂ ይካየድ ከምዘሎ እናፈለጠ ንህይወቱ ከይሰግኤ ምእንቲ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ዝፈልጦ ዘበለ ይሕብር ኣሎ። በዚ ከኣ ንዓይ ረድኢ ካብ’ቲ ንዓመታት ምእንቲ ህዝቡን ሃገሩን ዝተጋደሎ ንላዕሊ መጽሓፍ ጽሒፉ ንውልድ ወለዶ ዝሓልፍ ታሪኽ ተሪኹ ሓቂ ብምዝራቡ ንዘለኣለም ተኸቢሩ ዝነብር ጅግና ሰብ እዩ። ስለዝኾነ እቲ ንህዝቢ ዝሃቦ መጠንቀቕታ ሸለል ኢልካ ዝሕለፍ ኣይኮነን። ናይ’ቶም ምሁርን ምኩርን ኣቦ ልዕልና ሕጊ ተሞርኪሶም ንመሰል ዝተገፍዑ ዘይምጥባቖም ይጽናሕ። ናይ “መድረኽ” ምስ መስፍን ምትእስሳር በቲ ሓደ ከኣ ምስ’ታ ፍንጫል ተሓኤ ስለዝቃለስ ዘሎ፡ ዝለዓሉ ሕቶታት ብዙሓት እዮም። እዚ ሕጂ ህግደፍ ብክቱር ንዕቀት ህዝቢ ሓዘኑ ከይወድኤ ኣብ ቦሎኛ ዝገበሮ ዳንኬራ እቲ ዝሓለፈ ዓመት ዳንኤል ዘዳለዎ ፈስቲቫል ምስፈሸለ እዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። ስለ’ዚ ምናልባት ኣይፍለጥን ዳኒኤል ካብ ህግደፍ ገንዘብ ተቐቢሉ ንናይ ቦሎኛ ወጻኢታት ይሽፍኖ እንተነይሩ ነቲ “ጽገና” ደሚርካ፡ መስፍንን ብጾቱን ብቐጥታ ምስ ደመኛና ይሰርሑ ኣለው ዝብል ጥርጣረ ክህሉ ግድን’ዩ። ስለ’ዚ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ገዛኹም ምጽራይ ከይተሓጸርኩም ምስ ህዝብኹም ንሓው መስፍን ኣብ ሓንጎሉ ተመዝጊቡ ዘሎ ሓቀኛ ታሪኽ ሒዝዎ ናብ ዓዲ ኩልና ከይከደ ክነግረና ክትልምንዎ ኣጥቢቐ እምሕጸን። ብፍላይ ካብ ሎሚ ንደሓር ህይወት ሓደ ኤርትራዊ ከይትጠፍእ መስፍን ኣስማት ቀንጸልቲ ክህበና ኣለዎ።

ንተዓዘብ’ሞ፡ ምብታትን ስለዘየድምዕ ኣይምርጫናን እዩ ግን ኩሉ ኤርትራዊ በብዝመስሎ ክቃለስ መሰሉ እዩ። እንተኾነ ግን ብስም ሃገር ክትቃለስ እንተኮንካ ሕመረቱ ንረብሓ ህዝቢ ኮይኑ ብኩሉ ተቐባልነት ክህልወካ ግሉጽነትን ተሓታትነትን ከተዘውትር ኣለካ። ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ዝሓለፈ ምስጢራዊ ኣሰራርሓ ዝቕበሎ ኣይመስለንን። እቲ ኢሳያስ ገበን መምስፈጸመ ህግ ኣይዛርብን እዩ እናበለ ኩነታት መዝሚዙን ግዜ ወሲዱን ኣብ ርእይቶ ህዝቢ ተሞርኪሱን ዝህቦ ኣታላልን መፈራርሕን መልሲ ፈጺሙ ክጠፍእ ኣለዎ። መስፍን ከኣ ንመጻኢ ብከምኡ ክቕጽል ስለዝደሊ እንተኮይኑ “ጽገና” መሪጹ ኣጽቂጡ ዘሎ ከንቱነት ስለዝኾነን ደምን ኣዕጽምትን ብጾትካ የእዊ ስለዘሎ፡ ሃየ ድኣ ብሃንቀውታ ንጽበ ስለዘለና ትፈልጦ ሓቂ ንገረና ኢለ ይምሕጸኖ ኣለኹ። ሓቂ ካብ ኩሉ ናጻ ተውጽእ ዝብል ኣዘራርባ ኩሉ ሰብ ዝቕበላ እያ። ኣብ ቀጻሊ ብዛዕባ ሓቂ ክጽሕፍ ክፍትን’የ ክሳብ ሽዑ ግን ንሓው መስፍን ይኹን ካልኦት ናጽነት ሕልናኹም ኣብ ኢድኩም ኣላ።ዘይምዝራብኩምን ኣብ ልፍንትታት ብምእታውኩምን ንህዝቢ ናብ ድሑር ዝንባሌታት እናምረሔ ሓደ ካብ’ቲ መናውሒ ዕድመ ደመኛና ምኽንያታት ኮይኑ ንጸንት ከምዘለና ከዘኻኽረኩም እፈቱ።

 

ካብ’ቲ ንጽበዮ ቁሩብ መዘኻኸሪ ኣብነታት ንመስፍን፡ ብተመሳሳሊ ኣገባብ ደመኛና ንከይፍለጥ ዘጥፍኦ ህይወት ደቂ ሰብ፡

ንስውእ ንኣብርሃም ተወልደ “ምስመረዙ” ደመኛና ከምዝኣዘዞም ከይነግሩ ዝተቐንጸሉ ኣቦ፡

ምስጢራዊ ርክባት ደመኛና ንከይወጽእ ዝተረሸነ ስውእ ሃብተስላሴ ገ/መድህን፡

ንስውእ ሃብተስላሴ ብምስክርነት ካብ ሰርዓት ሃይለስላሴ ዘውጽኤ ወተሃደር ነበር ዝተቐንጸለ ሓረስታይ፡

መንካዕ ኢሉ ዘጥፈኦምን ከምስል የሚን ኢሉ ዝደገሞምን ስውኣት፡

ናይ’ዚ ገበን’ዚ ይፈልጥ ነይሩ ካብ ዝበሃሉ ምስጢር ከየውጽእ ካብ ሱዳን ኣምሊሱ ዝቐንጸሎ ስውእ ሰለሙን ወልደማርያም፡

ምስ ስርዓት ሃይለስላሴ ዝነበሮ ርክብ ንከይፍለጥ ዘተቐንጸለ ተስፋንኪኤል ጆርጆ፡

ካብ ስልጣን ምስ ወረደ ከይሕተት ብ1998 ውግእ ከፊቱ ዘጽነቶ ካልኣይ ወለዶ፡

ዝፈልጥዎ ከይጽሕፉ ዝተፈርሑ ጋዘጠኛታትን ከይዛረቡ ኣብ ዒራዒሮ ዘለውን ዝተሰውኡን  ብጾትካ፡

ኣብ’ቲ ኣብ ማይሓባር ነይሩ ተባሂልካ ትሕመየሉ ዘለኻ ብትእዛዝ “ወዲ መምህር” ዝበሃል ብጭካነ ስንኩላን ዝረሸነሉ፡

 

ዘለኣለማዊ ክብሪ ንስውኣትና፡

ጽንዓትን ሰላምን ራህዋን ንብምልኡ ህዝቢ ኤርትራ፡

ስቓይን ውድቀትን ንደመኛታት ኤርትራ፡

ልባዊ ይቕረታ ንኩሎም ብደመኛና ተታሊልና ዝበደልናዮም ንተኽላይ(ዓደን) ወሲኽካ ።

 

ኪዳነ በራኺ

ኢንዲያናፖሊስ ሕ. መ. ኣ.

 

 

 

 

aseye.asena@gmail.com

Review overview
31 COMMENTS
  • Gezae November 29, 2014

    I know that the most basic component of freedom of expression is the right of freedom of speech and write. The right to freedom of speech or write allows individuals to express themselves or others without interference or constraint. But I also believe this is a malice statement made with knowledge of falsity and grossly negligent without concern whether it was true or false. For sure it is purposely desired to inflict injury or political harm on Mesfun-Hagos particular and EPDP in general either because of a hostile impulse or out of deep-seated meanness. However this kind of statement is not good for our struggle for democratic change in Eritrea. Sorry, this is my assessment BRO.

  • Yohannes Almaz November 29, 2014

    Hi readers
    This is the never-ending venomous derogatory politics of Eritreans who label themselves as freedom fighters. What’s going with those people, why don’t you leave Mesfin Hagos alone or if you have the evidence and means to charge him, he is in Germany. He is also willing to face justice at any lever and anywhere. Let me tell you, Mesfin doesn’t give a sheet on those barkers, if you are trying to use the scare tactic; we are aware of you strategy. Your blame game tactic is already proven to be the most distractive, helps nobody except the dictator and created distrust among Eritreans. Therefore, I advice you to stop pointing at Mesfin, Semere kesete, Daniel, Dr Assefaw, group Medrek and others. Unfortunately, those targeted happen to be from non-Akelegizay and sends wrong message to Non-akeleguzay peace loving people. From my experience, Adhanom had done so many countless mistakes in his struggle against dictator but he is less criticized because he has the immunity from his brothers. The more you point your finger on those people you are polarizing the people instead of uniting, so you are directly supporting Isaias. I can’t trust opposition any more, its made to self distract and hatred driven. I think the opposition is worse than the dictator, if happen to overthrow the dictator, I can predict worst human right violation against certain group of people which Mesfin and the likes came from.
    Here is the way out of this dilemma, stop pointing at people, especially those of non- Akeleguzay, because by defaming them you are losing the ground to reach the people who are scared to trust you. People from Hamasien and Seraye don’t like Isaias but scared of your ill intention and decided to stick with him.
    Yohannes Almaz Tekie
    Quazen, Karneshim Hamasien, Eritrea

    • Simon G. November 29, 2014

      Yohannes Almaz or who ever you are:
      You are playing the Akele card again? So typical of you. So, if you don’t want to fight isayas, be it. Wait until he kill you? Then, I will tell you that you have died by your own stupidity.

    • towedeberhan weldedawit November 30, 2014

      Yohannes Almaz,
      The people who criticized Mesfun and EPDP most with supporting evidences from EPLF history are: Alena, Tesfai Temnewo, and Yemane T/Ghiorghis. Are they also from Akeleghuzai?

    • ERITRAWIT November 30, 2014

      Yohanns Almaz,
      You are twisted like you name. hureyyyyy for choosing Isaias or Demhit than dekey akele. Sebay keyrekeba see arkey resey haza who cares who will be the next president of Eritrea what we need is who will give us peace and food safe our young people kidney and liver. Mesfin Hagos been criticize by non- dekey akele not like you they don’t have rusty mind. Who said all dekey Akele are innocent? they brought him all the way the same as others and we supported him not knowing his DEVIL MIND. We are all should take responsibility.
      Mehret yewrdelkey!!!!!!

  • GIZIE November 29, 2014

    Dear fellow Beraki, many thanks for your constructive article and excellent anal analysis, particularly on Mr Mesfun Hago. I commend Mr Red’e Mehari (Alena) for his excellent work and so to Mr Tadese Kidane’s contribution to making an effort in order to build a free & just society in Eritrea.
    As you correctly stated, the concerning cases are the absurdity of Mr Mesfun Hagos and the concept of “ጽገና” “Tsigena”. For me, at this stage, I am not surprised by the tacit of Mesfun Hagos; what surprised me most is the logic of the political party (EPDP) in which Mesfin is member & its Dimtsi Hizbi, which sees Mesfin Hagos as an opposition struggling against the dictatorial regime of Isaias and for the rule of law in Eritrea. I remember when the demo.assenna.com website was launched, and the picture of Mesfis Hagos was there hanged for months. We do not know whether or not the other many Eritrean media outlet (journalist, websites) see Mesfin Hagos as an opposition struggling against the dictatorial regime of Isaias.
    The second concern and inseparable from Mesfin Hagos’s case and the alike is the people entertain the concept of “ጽገና” “Tsigena” to Higdef. — Medrek nikulu keqal’o eyu:: (K.)

  • simon22 November 29, 2014

    Assenna, does this person have a life, what is his point, mesfin is a hero, who deserve a great respect, mesfin , eritrea people love you,

    • Mightyembasoyra November 30, 2014

      Is this too hard for you, simon22? Hey, Kidane, please write in elementary tigrigna, like meskerem’s, because we hhave some challenged people.

  • Selam Berhe November 29, 2014

    This is disgusting and a waste of time. I wonder why such articles are even allowed to be posted.

  • simon22 November 29, 2014

    Selam, I agree with you

  • Simon G. November 29, 2014

    ናይ መስፍን ሓጎስ ‘ባ ገዲፍካ ተዛረብ። ምስ G-15 ዝፈረመ ሰብሲ: ኢሳያስ ሩህሩህ ኮይኑ ንክሕከም ንወጻኢ ክሰዶ?
    እንታይ ዝኾኑ ዓያሹ ነዚ ክኣምንዎ ይኽእሉ? መስፍን ካብ ቀደም ጀሚሩ ምስ ኢሳያስ ‘ዩ። ትርር ዝበለ ሕቶ ክሕተት ከሎ እንታይ ከምዝብል ዶ ትዝክሩ? ግዜኡ ምስ ኣኸለ! ምስ ሞተ ማለቱ’ዩ።

  • oromay November 30, 2014

    ቃልሲ ከም ወራድ መርዓ ሆ እናበልካ ከም ናብ ዳስ ዝእቶ ኣይኮነን። ከመይሲ ኣብ መንገዲ ምሳኻ ተሓዊሶም ሆ ዝብሉ ስለዘለዉ። ቀሊል ኣምር who was who ; who is who ከይፈለጥካ ክትመርሕ ይኹን ዕላማኻ ክትሃርም ኣይትኸእልን ኢኻ።

  • Truly Truly i say to you November 30, 2014

    Yes! Yes! Yes! We know truth hurts hard! As it is written, “You will know the truth, only the truth will set you free.” Dear citizens if we want to know the secret why the opposition couldn´t unite this article writer more or less indirectly revealed it the truth.
    Imagin Mefin Hagos as was in highest position no question as he know many Isyas´s unrivalled crime more than anybodyelse. But let alone like Tegadalay Yemane Tesfageiorgish to expose, even the very young journalist Amanuel Mahdere as that has done, no single secreted Isyas´s crime wants to revile for us, but in contrary like the text writer described he seen causing disunity by quarrelling with Ambasador Adhanom and others. This serial disturbance among oppositions so that not create unity is continuing as Isyas´s political tactic instrument like the text writer perfectly described in all levels weather be among young generation organisations, media, civic and humanitarian activists, even i fear in Intellectuals level for instance inside Medrek members among Dr, Asefaw And Ambasador dr. Andebirhan the same satanic division i fear not to be caused . I come to this suspension , i do not know how many of you listen the current.

    FTE’s Dr Russom Mesfun Interviews with Ambassador Andebrhan Welde Giorgis Part 2 and part 1 (if you want google it or you can find it at Asmarino com.)
    There i heard when Dr. Andebrhan described about the socalled Isayas´s the fifth colon agents(ሓሙሻይ መሰረእ) how Isyas´s by sending his own agents inside all positions as if like opposing by disguising how by spying all oppositions activity they feeding him with information and then they accomplishing the dividing and defamation mission . Anyway more than my word listen the very interesting interview self and judge. will continue…

  • Truly Truly i say to you November 30, 2014

    part 2
    So we the Assenna family´s who honestly and seriously devoting for regime change and justice to establish, like they dividing others, so that they not divide us by narrow regional agenda, we have to aware from these wolves with sheep skin .
    Finally even though we know it Is Isyas´s habitual old tactic using 03 agents by speeding false rummer how after defaming exterminating to whom those seriously challenging them, be they former Ministers, Ambasadors, journalists, people with other professions higher officials even to an ordinary persons , I warn to warn everybody to be aware of from these instrumentalized agents that secretly killing our people, because we also by deceit i scare unknowingly not to attack our own brothers and citizens.
    I say this because hearing the defamation against Dr. Andebirhan W/ Giorgis, the false defamation that spreaded by 03 agents because unknowingly i somehow was dare to believe , as if on regional motivation he dismantled many of Asmara university lecturers, but know after heard his interview from his own word, i able to know all the reality it is.
    Do not forget and be aware! Even for Jesus Christ crucifixion it´s reason false allegation and rummer was, according bible (Matthew, 26; 57-67)

1 2 3

POST A COMMENT