ኣውራጃዊ ፖለቲካን በሰላታቱን – ውልቃዊ ትዕዝብቲ (ታደሰ ኪዳነ በርሚንግሃም)

ኣውራጃዊ ፖለቲካን በሰላታቱን ውልቃዊ ትዕዝብቲ ታደሰ ኪዳነ   በርሚንግሃም                      መበል 11 ክፋል         30/11/2013 ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ ክብሩ ክከላኸል ዘይክእል፣ ኣዝዩ ድኹምን ዝተበታተነን ህዝቢ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ሎሚ ዘሎ ምትርማስ መሰረቱ ትማሊ ኢዩ። ነቲ ናይ ትማሊ ከም ዘለዎ

ኣውራጃዊ ፖለቲካን በሰላታቱን

ውልቃዊ ትዕዝብቲ

ታደሰ ኪዳነ   በርሚንግሃም

                     መበል 11 ክፋል         30/11/2013

ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ ክብሩ ክከላኸል ዘይክእል፣ ኣዝዩ ድኹምን ዝተበታተነን ህዝቢ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ሎሚ ዘሎ ምትርማስ መሰረቱ ትማሊ ኢዩ። ነቲ ናይ ትማሊ ከም ዘለዎ እንተዘይተዛሪብናሉ ድማ ጽባሕ ንኸይድገም ውሕስነት የብሉን። ንነዊሕ እዋን ስለ ዘይተዘርበሉ መሊሱ ክገድድ እምበር፣ ትም ምባልና ዘምጽኦ ፍታሕ የለን። ፖለቲካዊ ባህሊ ህዝብና እምበኣር፣ ናብቲ ናይ ትማሊ ዘይኮነስ፣ ናብቲ ናይ ቅድሚ ትማሊ ክምለስ ኣለዎ።

ጠንቂ ናይዚ ሕጂ እንርእዮ ዘለና ፍልልያት ድማ፣ እቲ ከተማዊ ናይ በጋሚንዶ ጠባይ ሒዙ ዝዓበየ ጉጅለ፣ ነቲ ሓቅነትን ግርህነትን ዝመለለይኡ፣ ብዙሕ ተንኮላት ዘይፈልጥ ካብ ገጠራት ዝተሰለፈ መንእሰይ ከታልል ምኽኣሉ ኢዩ።

ኣብ 10ይ ክፋል በዛ ትስዕብ ሕጡበ-ጽሑፍ ኢየ ተፋንየኩም።

“ኣስማትን ከባቢያዊ መበቆልን ናይዞም ክብ ኢሎም ዝተጠቕሱ ሓለፍቲ ኣብ/ትምህርቲ፣ ብውሑዱ 3 ካብቶም ኣብ ወሳኒ ቦታ ናይቲ ሚኒስትሪ ዝነበሩን፣ ሓለፍቲ ናይ 6 ካብተን ዝነበራ 9 ኣውራጃታትን፣ ተወለድቲ ዝተወሰነ ከባቢ ነይሮም። እዚ ኣወዳድባ’ዚ ንመብዛሕትኦም ኣብቲ ቅድሚ ናጽነት ዝነበረ ኣካድያምያውን ወታደራውን ስራሕ ብተዓጻጻፍነት ዝመርሑ ዝነበሩ ሓለፍቲ ኣሊኻ ወይ ኣደስኪልካ ዝተገብረ ስለ ዝነበረ፣ ብመደብ ልዕልና ተወለድቲ ውሱን ከባቢ ንምርግጋጽ ዝተገብረ ምዃኑ ዘካትዕ ኣይኮነን። ምስቲ ክብ ኢለ ኣብ ብርገድ 51ን 58ን ነይሩ ዝበልኩዎ ኣወዳድባ ሓለፍቲ ብምንጽጻር ክረአ ከሎ ድማ፣ ብገርሂ ዝግበር ዝነበረ ናይ ኣጋጣሚ ሕቶ ኢዩ ንምባል ዝከኣል ኣይኮነን።”

መቐጸልትኡ ይስዕብ፦  …

ምስዚ ተኣሳሲሩ ክረአ ዘለዎ ካልእ ኣገዳሲ ጉዳይ’ውን ኣሎ። ድሕሪ ናጽነት እቶም ብስምና ወይ ብሳጓና ጥራይ ንፋለጥ ዝነበርና ተጋደልቲ፣ “ስድራ ከመይ ጸኒሖሙኻ? ወለድኻ ብህይወት’ዶ ኣርኪብካዮም…?” እናበልካ ኩነታት ቤተ-ሰብ ሓድሕድ ክትተሓታተት፣ ናብቲ ገጠራት ንምምልላስ ዝነበረ ጸገም ኣብ ግምት ብምእታው ድማ “ዓድኹም ቀረባ’ድዩ ርሑቕ? መካይን ይኣትዎኦ ድየን?” ዝብሉ ሕቶታት ክስዕቡን ባህርያዊ ኢዩ። እቲ እዋን እምበኣር እቶም ንነዊሕ እዋን ንቀራረብ ዝነበርና ተጋደልቲ፣ ዳርጋ ንመጀመርያ ግዜ ክበሃል ይከኣል፣ ብዛዕባ ስድራ-ቤትናን መበቆል ዓድናን ዓው ኢልና ከነዕልልን ክንዛረብን ዝጀመርናሉ እዋን ኢዩ። ማዕረ-ማዕሪኡ ድማ ከባብን ዓድታትን ናይቶም ሓደስቲ ናብ ሓላፍነት ዝደየቡን፣ ካብ ዝነበሮም መዝነት ደው ዝበሉን ሓለፍቲ።

ገለ ካብቶም ናይ ኣውራጃታት ሓለፍቲ ኮይኖም ዝተመደቡ ተጋደልቲ፣ ቅድሚኡ ኣብ ስፍሕ ዝበለ ናይ ሓላፍነት ቦታ ሰሪሖም ዘይፈልጡ ስለዝነበሩ፣ ምስ ብዙሓት መማህራን (ብፍላይ ተጋደልቲ) ኣብ ሕቶ ምደባን ካልእን ክሰማምዑ ኣይከኣሉን ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣብ ቀጻሊ ግጭትን ቆይቚን ክኣትዉ ይረኣዩ ነይሮም። እዝከረኒ ሽዑ እዋን “ምስ እገሌ ኣይሰርሕን ኢየ፣ ናብዚ ቦታ’ዚ ኣይከይድን ኢየ…” ዝብሉ መማህራን ኣብ ኮሮድዮታት ቤት ጽሕፈት ሚኒስትሪ ትምህርቲ ብብዝሒ ይረኣዩ ነይሮም።

እዚ ጥራይ ግን ኣይነበረን። እዞም ሓደስቲ ዝተሾሙ ሓለፍቲ (ንኣብርሃም ተኽለን ወልዱ በርሀን ገዲፍካ) ኩሎም ካብ ሓደ ኣውራጃ ብምንባሮም፣ ንመጀመርያ ግዜ ኣብቶም ተጋደልትን መማህራንን ንኣውራጃዊ ምጥርናፍ ብዝምልከት፣ ካብ ትሒምሒም ሓሊፉ ዓው ኢልካ ምዝራብ ስዒቡ። እቲ ቅድም ክንጽመሞ ዝመረጽና፣ ድሕሪ ናጽነት’ውን ክድገም ምስ ረኣናዮ ግን ዝያዳ ቁጥዐን ዘይርግኣትን ኣስዒቡ ኢዩ። ካባና ሓሊፉ ናብ ናእሽቱ ኣሕዋትና ክሰግር ድማ ግቡእ ኣይነበረን። ንክብደት ናይቲ ሽዑ ዝነበረ ስምዒታት ብቓላት ናይ ሓደ ሰብ ክገልጾ ዝሓሸ ይመስለኒ።

እቲ ግዜ ን3ይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ግምባር ምድላዋት ዝግበረሉ ዝነበረ እዋን ኢዩ። ንኣባላት ሚኒ/ትምህርቲ ወኪሎም ኣብቲ ጉባኤ ዝሳተፉ ሰባት ንምምራጽ፣ ሚ/ር በራኺ ገብረስላሴ ኣብ ዝመርሖ ኣኼባ፣ ኣብ ኣዳራሽ ሚኒ/ትምህርቲ ተኣኪብና። ሚኒስተር በራኺ ኣብቲ ኣኼባ “ብምሉኦም ህልዋት ኣባላት ማእከላይ ሽማግለ ህዝባዊ ግምባር፣ ብዘይ ምርጫ ኣብቲ ጉባኤ ክሳተፉ ኢዮም” ምስ በለ፣ ሓደ ካብቶም ቅድሚ ናጽነት ከም ሓላፊ ናይ ሓንቲ ዞባ ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ፣ ድሕሪ’ቲ ሓድሽ ውደባ ግን ካብ ስራሕ ደው ኢሉ ዝነበረ ተጋዳላይ ከምዚ ዝስዕብ መሊሱሉ፦

  “…እዚ ዝጸንሐ ማእ/ሽማግለ ብኣውራጃውን ወገናውን ኣሰራርሓ ክኸፋፍለና ስለዝጸንሐ፣ ብምሉኡ ወሪዱ፣ ንብምሉኡ ተጋዳላይ ዝውክል፣ ሓድሽ ማእከላይ ሽማግለ ክምረጽ ኢና እንደሊ..” ኢሉ ድሕሪ ምዝራቡን፣ ሚኒ/ በራኺ ድማ “… ከም ርእይቶ ነሕልፎ” … ዝብል መልሲ ምሃቡን ጥራይ ዕርገት ናይቲ ተፈጢሩ ዝነበረ ኩነታት ብቐሊሉ ንምግማት ይከኣል።

ክብ ኢልና ከም ዝረኣናዮ፣ እቲ ኣብ ሚኒ/ትምህርቲ ዝተራእየ ኣወዳድባ፣ ምስቲ ኣብ 1979/81 ኣብ ብርጌድ 51ን 58ን ዝነበሩ ሓለፍቲ ኣተኣሳሲርካ ክረአ ከሎ፣ እዞም ኣብ ክልቲኡ እዋናት ኣብ ዝተፈላለየ ኣሃዱታት ብዋጋ ካልኦት ብጾቶም ዝተሾሙ ሓለፍቲ፣ ነቲ ከባቢያዊ ምጥርናፍ፣ ብኡ ኣቢሉ ድማ ነቲ ኣውራጃዊ ምክፍፋል ብንጹር ዘርኢ ኢዩ። እዚ ኩነታት’ዚ (ብፍላይ እዚ ዳሕረዋይ ፍጻሜ) ንብዙሓት ሰባት ንኹሉ’ቲ ኣብቲ ውድብ ቅድሚኡ ዘሕለፍናዮ ተመክሮን ፍጻሜታትን ተመሊስና በብሓደ ክንግምግሞ ደሪኹና ኢዩ። እቲ ኣሰራርሓ እምበኣር፣ ንነዊሕ እዋን ‘ብዛዕባ ዓዲ ምዝራብ ነውሪ ኢዩ’ ዝብል ሓሳብ ተጎልቢቡ ክስርሓሉ ዝጸንሐ ሜላ ኢዩ።

ብወገነይ ዋላ’ኳ ሓደ ካብቶም ኣብ 1992 ዓ.ም ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ ክኣቱ ዕድል ዝረኸብኩ፣ ግን ከኣ “ተጋደልቲ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ክመሃሩ የብሎምን” ብምባል ዕድል ስለዝተኸላእኩ ኣብ ክቱር ስምዒትን ባእስን ኣትየ’ኳ እንተነበርኩ፣ ኣብ ናይ ሓላፍነት ቁርቁስ ግን ኣይነበርኩን። ስለዚ እቲ ሽዑ ኣብቲ ሚኒስትሪ ዝነበረ ምደባ ናይ ሓለፍቲ ይኹን፣ እቲ ኣብ 1979/81 ኣብ ብርገድ 51 ዝነበረ ምደባ፣ ብቐጥታ ብውልቂ ዝምልከተኒ ኣይነበረን። እዞም ሓለፋ ተገይሩሎም ናብ ሓላፍነት ዝተመርጹ ሰባት፣ ንሳቶም’ውን ነቲ ኣሰራርሓ ንታሕቲ ገጹ ከም ዝወርድ ክገብርዎ ዝሰርሕሉ ምዃኖም ርዱእ ይመስለኒ። ከምኡ ስለዝነበረ ከኣ ኢዩ፣ ነዚ ሕጂ እንርእዮ ዘለና ቅጥዒ ዝሰኣነ ኣውራጃዊ ስምዒት መሰረት ዝኾነ።

ብዛዕባ ሚ/ር በራኺ ገብረስላሴ ቁሩብ ክዛረብ፦ እቲ ብዶብ ተሳቢቡ ዝተወለዐ ኲናት ደው ምስ በለ፣ ላዕለዎት ሓለፍቲ ናይቲ ውድብ ዘልዓልዎ ሕቶ ተስፋ ምስ ሰኣኑሉን፣ ብዙሓት ሓለፍትን ሰራሕተኛታትን መንግስቲ ዝተፈላለየ ምኽንያታት እናፈጠሩ፣ ካብ ሃገር ክወጹ ክበላሓቱ ተራእዮም። ንባህርያት ናይቲ ውድብ ኣጸቢቑ ዝፈልጥ ሚ/ር በራኺ ግን፣ ምእንቲ’ቲ ዘልዓሎ ሕቶ ዝለዓለ መስዋእቲ ንምኽፋል’ዩ ካብ ወጻኢ ናብ ውሽጢ ሃገር ዝኣተወ። ከም ዝበሃል’ውን (ሓቅነቱ ብሕጂ ዝረጋገጽ) “ከምዝን ከምዝን ኢልካ እንተ-ተዛሪብካ፣ ካብ ማእሰርቲ ኣውጺእና ናብ ቦታኻ ክንመልሰካ” ተባሂሉ ከም ዝተለመነ’ውን ሰሚዕና ኢና። በራኺ ድማ “ኣነ ህዝባውን ሓባራውን ሕቶ’ምበር ውልቃዊ ጸገም የብለይን” ዝብል መልሲ ከም ዝሃበ ተነጊሩና። ስለዚ እዚ ሕጂ በራኺ ፈጺሙዎ ዘሎ ተወፋይነትን መስዋእትን፣ መዓንጣና ሸጥ ኣቢልና ንምዕዋቱ ንቃለሰሉ ዘለና ስለዝኾነ፣ ብዝኾነ መልክዑ ዝንቀፍ ኣይኮነን። እንተኾነ ታሪኽ፣ ታሪኽ ዝኸውን፣ ቦታን ግዜን ኣብቲ ቦታ ዝነበሩ ሰባትን ብንጹር ምስ ዝቐርቡ ጥራይ ኢዩ። ስም በራኺ ኣብዚ ምግላጹ እምበኣር፣ ነቲ ዘቅርቦ ዘለኹ ኣርእስቲ ንጹር ስእሊ ንምሃብ እምበር፣ ነዚ ሕጂ ፈጺሙዎ ዘሎ መዘና ኣልቦ ተወፋይነትን ጅግንነትን ብዝኾነ መልክዑ ዝብውዝን ዘህስስን ከም ዘይኮነ ኣንባቢ ክርድኣለይ እደሊ።

“ድሕሪ ናጽነት ብኸምዚ ክኸዱ እንተፈቲኖም ህዝቢ ክብተኖም ኢዩ”

ሓደ መዓልቲ ንሓደ ቅድመይ፣ ቅድሚ 4/5 ዓመት ዝተጋደለ፣ ኣብ ሓይልታት ምክልኻል ኣብ ደሓን ዝኾነ ናይ ሓላፍነት ቦታ ዝነበረ ናይ ቀረባ ዓርከይን መተዓብተይን ጸዊዐ፣ ንኹሉ’ቲ ክብ ኢለ ዝገለጽክዎን፣ ካልእ ኣብዚ ክጽሕፎ ዘይደለኹን ፍጻሜታት ብዝርዝር ገሊጸ፣ ከምዚ ክብል ሓቲተዮ። ‘… ከምዚ ኢሎም ኣብቲ ውድብ ላዕለዋይ ኢድ ክሳብ ዝሕዙን፣ ሰባት እናመረጹ ብብዝሒ ንደቂ ከባቢኦም ናብ ናይ ሓላፍነት ቦታ ክሰቕሉን ከለዉ እንታይ ትገብሩ ነይርኩም? ንስኻ ኣብ 1974/75 ተሰሊፍካ፣ ሽዑ ነዚ ኩነታት’ዚ ተዓዚብካዮ’ዶ? ብንጉሁኡ ንምግትኡ’ኸ ተፈቲኑ’ዶ?…” ወዘተ ዝብሉ ሕቶታት ኣዝነብኩሉ። ንሱ ንገለ እዋን ዝን ኢሉ ድሕሪ ምሕሳብ፦

“እዚ ትብሎ ዘለኻ ሓቂ ኢዩ። ንስኻ ሎሚ ኢኻ ትዛረበሉ ዘለኻ። ንሕና ግን ሽዑ ናብቲ ውድብ እትው ምስ በልና ኢና ነቶም ቅድሜና ዝተሰለፉ ላዕለዎት ካድረታት ሓቲትናሉ። ሕጂ’ውን እቶም ቅድመይ ኣብቲ ውድብ ዝጸንሑኒ ገዳይም ተጋደልቲ ዝሃቡኒ መልሲ ጥራይ ኢየ ክህበካ። እቲ ሽዑ ዝተዋህበኒ መልሲ ድማ…” ይብል’ሞ ነቲ ቅድም ተነጊሩኒ ዝበሎ ብኸምዚ ይገልጾ። “’እዚ ትብልዎ ዘለኹም ሓቂ ኢዩ። ኣዘንጊዖሙና ኢዮም። ሕጂ ግን ኣውራጃና ተበዲሉ፣ ንስኹም ጥራይ ሓለፍቲ ትኾኑ ኣለኹም’ ኢልካ ምክርኻርን ንዕኡ ክተስተኻኽል ምፍታንን፣ ተመሊስካ ኣብቲ ናይ 60ታት ኣውራጃዊ ምምቕቓል ምምላስ ኢዩ። ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ ምምቕቓል ዝኸስብ ድማ ስርዓት ደርጊ (ጸላኢ) ጥራይ ኢዩ። እቲ ዝኸስር ድማ ብምሉኡ ህዝቢ ኤርትራ። እዚ እንርእዮ ዘለና ኲናት ድማ ሓላፍን ተራን ከይበለ ንኹልና ዝበልዓና ኢዩ ዝመስል። ካብ ገዛና ክንወጽእ ከለና’ውን፣ ብመስዋእትና ሃገርና ነጻ ከነውጽእ እምበር፣ ኣብ ናይ ሓላፍነት ቀርቊስ ክንኣቱ ኣይነበረን። ስለዚ ሕጂ ኩሉ ኣድህቦና ናብ ጸላኢ ገርይና ሃገርና ነጻ ንምውጻእ ንቃለስ፣ ሃገርና ንምርካብ ንሰዋእ። እቲ መስዋእቲ ንዓኣቶም’ውን ዝተርፎም ኣይኮነን። ምናልባት ውሑዳት ናጽነት ዝርእዩ እንተሃልዮም’ሞ፣ ድሕሪ ናጽነት’ውን ብኸምዚ ሕጂ ዝኸድዎ ዘለዉ ክኸዱን ሰብ ክፈላልዩን እንተፈቲኖም፣ ህዝቢ ክብተኖም ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ዓይነት ምፍልላይ ዝቕበል ህዝቢ ኣይኮነን። ንሕና ድማ እምነትና ኣብ ህዝቢ ገርና ንኺድ። እቲ ዝተረፈ ንህዝቢ ንግደፈሉ፣ ህዝቢ ባዕሉ ክምልሰሉ ይሓይሽ…’ ዝብል ኢዩ። ንስኻ ዘይትፈልጦ ካልእ ውደባ’ውን ኣሎ። እቲ ቅድሚ ብዙሕ ዓመታት ዝተዋህበኒ መልሲ ድማ ነዚ ይመስል። ንዕኡ እኣምን፣ ንዕኡ መሰረት ገይረ ድማ ክሳብ ሎሚ እቃለስ ኣለኹ…”

… ክብል ዘረብኡ ድምዲሙ። “ንስኻ ዘይትፈልጦ ካልእ ኣውዳድባ’ውን ኣሎ” ምባሉ፣ ድሒረ ከም ዝተረዳእኩዎ፣ ንኣወዳድባ ናይታ ውሽጣዊ ሰልፍን ንሳ ኣብቲ ጉዳይ ዝነበራ ተራን ማለቱ ኢዩ።

እዚ ክብ ኢሉ ዝተገልጸ ኣበሃህላ ከም ዘነጽሮ፣ እዚ ወገናውን ኣውራጃውን ምጥርናፍ ናብ ናይ ሓላፍነት ቦታ፣ ዳርጋ ምስ ምምስራት ናይቲ ውድብ ዝጀመረ ዓሚቝ ሰረት ከም ዘለዎ ኢዩ። ሓደ ወገን ነዚ ሜላ’ዚ ከም ናይ ሓዋሩ ናይ ስልጣኑ መረጋገጺ ክወስዶ ከሎ፣ እቲ ካልእ ወገን ግን ኣብ መንጎ ክልተ ምርጫታት ተቐርቂሩ ምንባሩ ኢዩ ዝሕበር። ንሱ ድማ፦

  1. ነቲ ድሮ ጀሚሩን ተኣታትዩን ዝነበረ ኣውራጃውን ወገናውን ምጥርናፍ ናብ ናይ ሓላፍነት ቦታ ከም ዘለዎ ተቐቢልካ፣ ምሉእ ዓቕምኻ ናብቲ ቀንዲ ሃገራዊ ሕቶ ኣተኲርካ ምቅላስ
  2. ነቲ ቀንዲ መግዛእታዊ ሕቶ ንግዜኡ ኣወንዚፍካ፣ ንዲሞክራስያዊ ኣሰራርሓ ቀዳምነት ሂብካ ኣንጻር’ቲ ጠንቂ ዝኸውን ዝነበረ መሪሕነት ምቅላስ። እዚ ድማ ነቲ ዝነበረ ኣመራርሓ ኣፍሪስካ ሓድሽ ውደባ ክሳብ ምፍጣር ዝኸይድ ኢዩ።

እቶም ሽዑ ዝነበሩ ላዕለዎት ካድረታት እምበኣር ነቲ ቀዳማይ ምርጫ ከም ዝወሰዱ ኢዩ ዘነጽር። ኣብቲ እዋንቲ ዝነበሩ ተጋደልቲ ከም ዘዕልልዎ’ውን ውድብ ኣብ ሓደጋ ምብትታን ምስ በጽሐ፣ ‘ህዝባዊ ሓይልታት ክብተን የብሉን’ ዝብል መርገጺ ከም ዝወሰዱን፣ ካብ ሓደጋ ምብትታን ንምድሓን ድማ ጸግዒ ናይቲ መሪሕነት ከም ዝሓዙን ይዛረቡ ኢዮም። ከምዚ ኢሉ ከኣ እቲ ድሒሩ ግዝያዊ መንግስቲ ዘቖመ ህዝባዊ ግምባር፣ ብዓቢኡ ብደቂ ከበሳ ዝዕብለል፣ ካብኡ ናብኡ ድማ ንተወለድቲ ዝተወሰነ ከባቢ ናብ ናይ ሓላፍነት ቦታ ዝሓሪ ውድብ ኮይኑ ማዕቢሉ

ኣብዚ ንእግረ መንገደይ ከብርሆ ዝደሊ ነጥቢ’ውን ኣሎ። ዋላ’ኳ ኣካል ናይዚ ኣርእስቲ’ዚ ገይረ ከቕርቦ እንተዘይደለኹን፣ ገና ስፍሕ ዝበለ መጽናዕቲ ዘድልዮን እንተኾነ፣ እዚ ኣውራጃዊ ምክፍፋል፣ ኣብተን ሰለስተ ናይ ከበሳ ኣውራጃታት ዝተሓጽረ ኣይኮነን። ካብ ኩሎም’ቶም ኣብ ህዝባዊ ግምባር ኮነ ሎሚ ኣብ ዘመነ ህግደፍ፣ ኣብ ሓላፍነት ዝነበሩን ዘለዉን ደቂ መታሕት፣ ኩሎም ደቂ ባርካ፣ ሳሕል፣ ሰንሒትን ደንከልን ተደሚሮም፣ ካብ ተወልድቲ ሰምሃር፣ ካብኡ ናብኡ ድማ ሕርጊጉን ከባቢኣን ዝበዝሑ ኣይመስለንን። ስለዚ ኢሰያስን ጉጅልኡን ነቲ ኣውራጃዊ ፖለቲካ ኣብ ክልቲኡ ሃይማኖታት ብማዕረ (ኣብ ኣስላምን ክርስትያንን) ብቑል ካብ ዝብል፣ ከም ፖሊሲ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ ሜላ ምዃኑ ክፍለጥ ኣለዎ። ምስኡ ተኣሳሲሩ ድማ ጉጅለ ኢሰያስ ኣብየናይ ኮረሻ ተወጢሑ ከም ዝመጸ ክበርህ ይግባእ።

… ይቕጽል

aseye.asena@gmail.com

Review overview
31 COMMENTS
  • wedi asmara December 2, 2013

    Heluf halifka kaa hejes be awraja tegemamewo zelekum keyaklekum si wedi keteman geteren endabelkum seb ketetahanakutewa delikum .kab dekik hemam awrajanet zeytegelagelu hemam afalalay zetelekfu kem baal taddese zeameselu felaleyti alet lomes kaa eti mizan werki zehelagetu sewra ertra kebur mahder tariku ketseyekun kebelashewun teatikom alewu .zekeberkum adalewti assenna nementay gen kab nehezbi ab hade elama zesemer tsehufat teray ketengedu befelay abzi hagerna ertra leli manem gezie tetelbo zela guday hadenet kem kedamay elamakum gerkum ketserhu eiu tetsebitna ember ab hasheweye hemam awrajanet ketetewuna tsebitna aykonen . God bless Eritrea ….

  • halibsete December 2, 2013

    ታደስ ኣይትሰአን።

    ስማዕ ታደስ ተመክሮካ ኩሉ ናይ ህ ግ እዩ ኖርማል ኣብኡ ስለዝነበርካ።ግና ናይ ሎሚ ገደደ።ኣነ ካብቲ ብሔር
    ኣብ ወዽድር ዘይኣይአቱ ክንሰይ ብርቲዕ ትዕዝብቲ ኣብዚ ዝቅመጦ ዓዲ፣ስዊስ፣ጉዳም ዳግም ኣወዳድባ ውድብኩም ግርም ጎሊሑ ይርኤ።
    ህግደፍ ናይ ዞናና ተምሳሎም ተዓዘበለይ።
    ካብ ኩለን ኣውራጃታት ኤርትራ ውይ ከምቲ ሓዲስ አበሃህላ፣ዞባታት፣
    ሓደ ካብ ሰራየ፣ቅንስል፣
    ሓደ ካብ ኣኮለጉዛይ፣ኣወቲስታ ቅንስል፣
    ሐደ አስላማይ፣ወዲ ሰምሃር፣
    ሓደ ተውላዲ የመን፣በብኡ፣
    ካኣልኦት ኩሎም ፣ውዱባት ህግደፍ፣ሰራሕተኝታት ኤንባሲ ሃገርና፣ወላቶሞ ካብ ሞት ህግደፍ ዘምለጡ
    ዋርሳይ ከይተረፉ።
    ሓደ ብሔር፣ ከባቢ
    ሓደ ሃይማኖት
    ሓደ ኣተሓሳስባ፣።

    ዘበን ዓሻ መሲልካ ድራሮም ወድአሎም።ይብቅዐ

    እዚ ተርእዮ በብቦታና ተመሳሳሊ ክንሱ ስለምንታይ ኣብ ርሑቅ ተሞክሮኩም ነማዕዱ

    • ፋሲል December 2, 2013

      ብዛዕባ ትቕመጦ ዘላኻ ዓዲ ስዊዝ ዘልዓልካዮ ዘረባ፡

      ነበር-ትጋዳላይ ታደሰ ኪዳነ (በርሚንግሃም) ብምድግጋም ዘልዕላ ንCollege of Santa Famiglia “Comboni”፣ ክተዘኻኽረና ብምድላይ፣ ደቂ ሓደ ከባቢ ኣብ ስዊዝካ መጽዓቒኦም፣ እቲ ኤንባሲ´ውን ኢዱ ወሲኹል ይኸውን´ዩ በሃላይ´ውን ከይትኸውን´ሞ መሊሱ ከይገርመና።

  • mike December 2, 2013

    Truly guys , if u don’t like your region nobody will expect to you to love your country , so don’t pretend by hiding who u r like GEDLI. We don’t want to see play game one another again. lets Love our region first then United for the same Aim.

  • wdhzbi December 2, 2013

    TARKI SLZKONA KSNADI ALEWO N.B BZHAT SBAT FLILIY KYMTI ELOM YSKFO GN KMO AYKONNE TRKE KMZLEWO EKA TKRBO AYTKHHLON EKA NKTAIL WLDO MWKSIN MLBMIN EYO SLAZE TADAS KTLO MKINYTO HLFINAT ALKA NZNBRA KMZLWO KTKRBO ALKA TSKFKA HDRA GYTGDEL ANBBTE KA KLO 100 KB 100 KYTSBKOM ANBBWO MKINYTO TDASA AKMO YGBIR ALO,N.B KLOT GDSAT BHWAIT KLKOM THFO SLAZE TDSA GZKA WFKA MTHFKA YTBBAK KMAIY ZBLO BZHIT ANBBTE ALWKA KBE TKTTALI THFKA WDHIZBE BIRMINGHAM

  • wdhzbi December 2, 2013

    KBE WDHZBE
    TDSA NZHLFA TARKI BTBAT MGLTKA YDNKO MKNIYATO THFAIYE KMZLAWO EYO ZKRBE ENBARE SBATE KFTWLO AYTHFIN EYO N.B NABNATE ABGZYA HILSLASA ZNBRO THFITE NHILSLASIYA ZWDSI TRHI YTHFO NAROM .KME BALO GRMA MTHFI OROMIY GN NHKTATE KLO AWTNO BTBATE ABGZYA MNGSTO LOM KMO AYNAT THFIT YDILYNA HDA KBATOM BDFRATE ZTHFE TDSAN KLOTON AZYA YMSGNOM AMMWDITA WDE HIZBE BIRMINGHAM

  • Samsome December 2, 2013

    Thanks for you given us all this information and i hope at the end you give us your aide how to solve this probelam.

  • Samsome December 2, 2013

    Thanks for you given us all this information and i hope at the end you give us your aide how to solve this problem.

  • marsa December 2, 2013

    some times i keep asking my self am i in the wrong forum?why are most of the people in this forum writing or complainig about regional issues?and why is this complain coming from certain people?why is assenna letting this happen in the name of freedom of writing?how do you know this person is telling the truth?[i myself was EPLF TEGADALAY i can proof you most things what he write is wrong]dont you think we have mor important issue than that? in the old times people like you where trying to tell us tegadelti who where killed [menkiskas Menkaa]1973-1976 where all from one region but we proof them 70%of them where from different region if it is needed i can name them.what message do want to send to your readers?please assenna it is better try to accommodate people with positive ideas who can help to united our peopl after all Eritrea is not about hamasen,akologuzay or seraye it is more than that.

    • Mahta December 2, 2013

      Marsa, some people they don`t think beyond their nose, we all know that regionalism is not the main problem in Eritrea right now. The problem is the system! I really don`t understand the writers intention, in the name of the truth he is trying to damage the rich history of EPLF. It is evident that there is always a regional feelings in our DNA. Especially those who grow outside Asmara could have more feelings…So I don`t believe that this is new thing, but I could have give the writer more credit if he could have wrote whether his people have a regionalism problem as well.

      • MightyEmbasoyra December 2, 2013

        Marsa,
        “if he could have wrote whether his people have a regionalism problem as well.” Of course they do but it is not a problem. You should state it do they have regional feelings. Everyone does. The questions is do you the regional feeling but do not do any harm to other regions? That’s preferred.
        Even if you from Asmara, you have special feeling to one location (deki gezawtka) more than other locations and that’s nothing wrong with that.
        Also, EPLF has really dirty secrets (no need to hide that – not anymore) and a lot of good deeds (independence is the major item to list). I can tell you one thing, I am not surprised if the writer is more mad (surprised) if the leaders are not from his region in general or from his specific village and surroundings. I have met many of them like that. They complain that they were/are discriminated by Karneshim but at the same time they wanted to see the top positions for their village/town people and may be few Kms apart from them. This is NOT healthy. I have 2nd cousin that I can put him in that type of narrow minded people and I am reaching to the point that I don’t want to see him at all. To make it worse, he knows that I hate his ideology and doesn’t care.

        • Mahta December 2, 2013

          Mightyambassoyra, Thank you for your positive respond. I think Tesfay Temenewo received a great respect from the general public because he in not afraid even to criticize the people from his village and surrounding. In this case the writer, I only see him pointing fingers towards specific people, this would make me suspeciouse about his intention and why he is writing it. For me it is not a healthy stuff! period!

          • MightyEmbasoyra December 2, 2013

            Mahta,
            I agree with you on Ato T. Temenwo’s action. He is a hero to me and many others. I wish we get lucky and he will be the first elected president of our country.
            Thanks!

    • ኣባ-ዳህሪ December 2, 2013

      marsa፡
      ስለ ልቦና ዝመልኦ ምዕዶኻ ከመስግነካ እፈቱ።

      “[i myself was EPLF TEGADALAY i can proof you most things what he write is wrong]” ኢልካን
      “…..1973-1976 where all from one region but we proof them 70%of them where from different region if it is needed i can name them.” ወሲኽካሉን እውን ኢኻ።

      በዛ ሓጻር መልስኻ ክንዕዘበካ ከምዝኸኣልና፣ እስኻን ከምዚ ከማኻን ብስፍሕ ዝበለ ዓንቀጻት፣ ነዚ ዝቝጥቍጥ ዘሎ ንሓደ ጎኒ ዘዘንብዕ ኣተራርኻ፣ እንተ ብእዋኑ ዘይኣሪምኩሞ፣ ሓያሎ ለዋሃት ለኻኺሙ ንጅግንነታዊ ታሪኽኩም ኣሕሲሩ ከባድሞን መብጽዓ ዝተኣተዎ ለበዋ ስዉኣት ሰማእታት ከጥለም ምዃኑን እባ ኣይትረስዑ።

      ከም ተራ ስቪል ኤርትራዊ ነዚ ከምዚ ዘዛርበና ዘሎ ጽሑፍ ብዓቢ ጥንቃቐ ንኸንብብ ኣስተምህሮ ካብ ዝዀነኒ፣ መተባብዒት ትዀንካ´ያ ዝብላ ጽብቕቲ ኣብነተ (Links)እነሀትልካ፡
      http://erigazette.org/?p=6121#more-6121
      እቲ ጸሓፊኣ ካብ ኣንበብቱ ንዝተመላልአ ጽሑፋት መመልኢ እውን ተሪር መርትዖታት ብቐጻሊ ይቕርብ ከምዝነበረ ከዘክር´ውን ጽብቕ እዩ፣ ስለ መመሊሱ ኣገዳሲ ሓበረታ ስለዝምልኣሉ።

  • Tigray-Tigrini December 2, 2013

    Genet,
    Seb nSebu Zibi nGerebu. The problem in Eritrea is and Will always be the power-struggle between muslims and christians(Andnet/Rabita, ELF/EPLF) What the fool Issias has been trying to do is conduct social engineering to make religion irrelevant and change the history of 1400 years. This is clearly impossible and he has managed to put the Habesha on the brink of extinction, while they Will still be blamed by the muslims even after PFDJ is gone. We have done the biggest misstake in History, our hatred of Shoa chauvinism and our stupid Colonial superiority complex have driven us away from our own people in Tigray. Genet if you are Habesha from Eritrea you are Tigraweiti just like I’me Tigraway from Eritrea. We have to accept this, The Tigreans have been Victims just like us, forget about all the false history we’ve been fed. Let’s face reality!

  • hanti Ertra December 2, 2013

    Amanuel
    i think there is a limit to every thing. why are u hosting such a very regionalist feeling of an individual. i hate DIA and his system but why fueling regionalism? please Ema stop this article by this man. let him write articles which can tap all resources towards solving the problem that we are living with. lets be united to overthrow the system of tebelexti only.

POST A COMMENT