ከም ዝፈርሐ ከልቢ ኣብ ገዛና ጭራና ኣይንደጉል – መልእኽቲ ካብ ኣስመራ

ከም ዝፈርሐ ከልቢ ኣብ ገዛና ጭራና ኣይንደጉል ኣብዚ ሕጂ እዋን ኤርትራውያን ኣብ ቀራና መንገዲ ንርከብ ኣሎና። እዚ ድማ ንሕና ኣብ ዓለም ህላወና ንምርግጋጽ ዝኸድናዮም ግዕዞ ዝወረደና በሰላ ክነሕዊ ነዊሕን መሪርን እዩ ነይሩ። ነዚ ግን ከም ሰባት

ከም ዝፈርሐ ከልቢ ኣብ ገዛና ጭራና ኣይንደጉል

ኣብዚ ሕጂ እዋን ኤርትራውያን ኣብ ቀራና መንገዲ ንርከብ ኣሎና። እዚ ድማ ንሕና ኣብ ዓለም ህላወና ንምርግጋጽ ዝኸድናዮም ግዕዞ ዝወረደና በሰላ ክነሕዊ ነዊሕን መሪርን እዩ ነይሩ። ነዚ ግን ከም ሰባት ብዓለም ዝግባኣና መሰል ርእሰ-ውሳነ ዝተነፍገና ክንመልስ፥ ህላወና ድማ ከም ሰባት ከነረጋግጽ – ኣንቱም ሰባት! እታ መተካእታ ዘይብላ ህይወት እኳ`ዩ ተኸፊሉ። ነብዒና፥ በኺና! በቲ ድማ ኮሪዕና ከም`ቲ የማነ ባርያ ዝደረፋ፥ “እንታይ`ሞ ዘይከኣል ኮይኑ እምበር ክልቲኡ ምደለና።” እዚ ዝሓለፍናዮ መስገደል ግን ንኾንቱ ኣይነበረን፥ ካብ ባዕዳዊ መግዛእትን፥ መግረፍትን፥ መቕተልትን ተገላጊልና። እወ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣሕዋትን ኣቦታትን ደቀን በጃ ምሕላፍ ዝመጸ እምበር ብኸምኡ ኣይነበረን። ስለዚ ነዚ ዝተኸፍለ ዋጋ ዝኾነ ሰብ ዝኸዶ ግዕዞ ድማ እዩ።

ምናልባት ሰባት ነዚ ዓወት ዝተጨበጠ ብቐንዱ ታሪኽ ኩሉ ዜጋ ኤርትራ እዩ። በዚ ድማ ንሕበንን ንኾርዕን፡ እቶም ኣብ ገድሊ ህይወት ዝተሳተፉ ጥራይ ናይ`ዚ ታሪኽ ወነንቲ ይመስሎም ይኸውን – እሶም`ውን እንተኾኑ ኣካል ናይ`ዚ ሕብረተ-ሰብ ምዃኖም ኣይንዘንግዕ። እንተኾነ እዚ ቃልሲ ሙሉእ ህዝቢ ዝተሳተፎ እዩ። እቲ ሓደ ኣካል እታ ዝዓበየት ህይወት ከፊሉ፥ ካልእ`ውን ብገንዘቡ፥ ብግዚኡ ሰዊኡ ክበጽሖ ዝግባእ ተኾሊፉ። በዚ ድማ ሓርነት ምስ ተረኽበ ከም ብተይ ዘሊሉ፥ ሓጎሱ ንምግላጽ ከም ዕቡድ ሰብ ሳዕሲዑን ተላህዩን።

ድሕሪ ሓርነት ኩሉ ኣብ መግዛእቲ ዝነበረ ኩነታት ይቕየር ዝብል እምንቶ ክቕህም ንዕዘብ ኣሎና። ብፍላይ ኣብዚ ቐረባ ግዚያት ወልቀ-ምላኽነት ሳዕሪሩን፥ ኤርትራውያን ንሓልፎ ዘሎና ግዕዞ ህይወት ንጸላኢኻ እውን እንተኾነ ዘይትትምነዮ ኩነት ነስተማቕር ኣሎና። ስለምታይ ግን እዚ ኩሉ ንኤርትራዊ፤

ስደት ኣብቒዑ፥ ሰናይ ዘመን ክነግስ ዝተተምነየ ህዝቢ፥ ሎሚ ካብ`ቲ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ዝነበረ ብዝኸፍአን ብዝባኣሰን ኩነት ክድገም ንዕዘብ ኣሎና። ምዓንጣ ዘይቖጸሩ ኣሕዋትናን ደቕናን ብሃረሩማ በረኻ ሳህራ ክሰግሩ፥ ወዲ ኣዳም ብእኡ ክሰግር ዘይትጽበዮን ዘይትሓስቦን ክንደይ ኮን ኣብ በረኻ ተደርብዮም ግዳይ መግቢ ኣራዊት ዘይኮኑ። እዚ ነታ እዚ ሓዘን እተስተማቕር ዘላ ግዳይ ናይ`ዚ መስተንክራዊ ግዕዞ ዝኾነት ስድራ ንግደፎ! ክሳብ ክንደይ ከቢድን ክትጻወሮ ድማ ዘይክኣል ምኻኑ ግን ተሞክሮና ብዛዕባ ሞትን ምፍላይ እንፈትዎም ኣባል ስድራ-ቤትና ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ኤርትራዊ ቤት ዘሎን ንፈልጦን ድማ ኢና።

እዚ ጥራይ ኣይኮነን ናይ ኤርትራዊ ዕጫ! መንገዲ ቐይሩ ናብ ዝሓሸን ናብርኡ ከምሓይሽ፥ ስድርኡ ክጥውር ዝብለሉ ሃገር እንተበለ፥ እንታይ`ሞ ይገበር፤ ሕጂ`ውን እዞም ገበርቲ እከይ ኣኳሊሞሞ። እቲ ዝሕዝን ኣብዚ ግዕዞ፥ ኤርትራዊ ኣብ በረኻታት ሲናይ ተጨዊዩ፥ ተገሪፉ፥ ተቐቲሉ። ስለምንታይ እዚ ኩሉ ንኤርትራዊ፤ ካልእ ድማ እቲ ዝኸፍአ ናይ`ዚ ዓሎቕ፥ ያእዪ ናይ ኤርትራዊ ናውቲ ውሽጣዊ ኣካላት ፍሉይ ስለዝኾነ ድዩ ኩሊቱ ኣብ ዕዳጋታት ዓለም ዝወረደ፤ ኣይመስለንን! ስለምንታይ ካልኦት ህዝብታት ከም`ዚ ናትና ዘይወርዶም፤ ስለምንታይ ንኤርትራዊ፤

ንኤርትራዊ ግን ተፈጥሮን ሰብን ንኽነብር ተጻቢኦሞ። ይቓለስ እሱ፥ እንታይ`ሞ ኣይተኻእለን። ኣብ ስድሪ ጉዕዝኡ ህይወት ይኸፍል! እተን ኣብ ዓለም ዘሰንብዳ ዝተፈጸማ ግና ነዛ ኣብ`ዚ ሳልስቲ ዝተፈጸመት ኣሰባዲትን ዘስካኽሕ ፍጻሚ ከም ኣብነት ወሲድና ክንዝትን ክንመያየጥን እስከ ንፈትን።

ኣብ`ዚ ሳልስቲ ዝተፈጸመ ድማ ከም`ዚ እዩ። ኣፍሪቓውያን ስደተኛታት ዝጸዓነት ጃልባ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ጢሒላ፥ ኣብኣ ካብ ዝተሳፈሩ መብዝሕቶኦም ዜጋታት ቐርኒ ኣፍሪቓ ዝኾኑ ልዕሊ 300 ሰባት ህይወቶም ሲኢኖም። መን`ዮም እዞም ስደተኛታት ኣፍሪቓ፥ እንድዒ! ኣይፈልጥናዮምን ኣሎና። መን`ዮም እዞም ዜጋታት ቐርኒ ኣፍሪቓ፥ እዞም ኣብ ፈቐድኡ ሰሌዳ መለጠፊ ሓበሬታ ኣብ ኣስመራ ይኹን ኣብ ካልእ ከባቢታት ኤርትራ መልቐስ ብዝብል ምልክታ ዝተወቐጦ ሓበሬታ ዝተለጠፈ`ዶ ኣይኮኑን፤ እንድዒ! ዘገርም`ዩ ናይ ኤርትራን ህዝባን ነገር።

እንታይ ገበን ኢና ፈጺምና ከምዚ ዓይነት ውርደትን ሓሳረ-መከራ ንጸግብ ዘሎና፤ እቶም ካልእ ሃገር ዘይናታ፥ ዜጋታታ ዘይኮኑ ክትሓዝነሎምን ናይ ሓዘን መግለጺ ክትእውጅ፥ እንታይ ድኣ ወረዶ እቲ ብደምናን ደም ኣሕዋትናን ኣቦታትናን ኣብ ወንበር ስልጣን ዝተኾየጠ ሰብ! ቕሩብ ድንጋጸ የለን! ርህራሄ ኣየርእን!

እዚ ፖለቲካዊ ፍልስፍና ወይ`ውን ፖለቲካዊ ትንታነን ዛዕባን ኣይኮነን። እዚ ብዛዕባ ሰብኣውነትን ድንጋጸ ኣብ ልዕሊ ወዲ ኣዳም እተርእዮ ውሽጣዊ ስምዒት ዝገልጽ ኩነት እዩ። ነዞም ኣብ ኮረቻ ስልጣን ዝተቐመጡ ወይ ዝተኾየጡ ብገለ ካብ`ዞም ኣብ ባሕሪ ድራር ዓሳ ዝኾኑ ኣዝማድ የብሎምን ድዩ፤ እዋእ ወጻእተኛታት`ኳ ዝሓዘንሎም። ከመይ ድዩ! እሞ እንታይ ድኣሉ እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ጭካነ ኣብ ልዕሊ ዜጋታትካ፤ በዲልና ዲና፤ እንድዒ እምበር ኣይመስለንን። ብኣንጻሩ ነዞም ኣሕልቝና ኣኽቢርናዮም፥ ተኣዚዝናዮም፥ ተገዚእናዮም።

ኣብ ካልእ ፖለቲካዊ ሽኵሽኳ ከይኣተና ግን ምናልባት ንኤርትራ ዝቐንዐ ካልእ ዕላማ ዝገበረ ብሉይ ኣተሓሳስባ ከይህሉ የፍርህ። ዋላ`ውን እዚ ብሉይ ዝብሃል ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ብዋጋን፥ ደምን ህይወትን ኤርትራዊ ዝኸውን ስለምንታይ፤ ንሕና ኤርትራውያን ከም ትምቢታት ቕዱስ መጽሓፍ ዝብሎ፥ ክንበታተንን፥ ፋሕ ክንብል ወረ እቲ ዝኸፍአ ድማ ህይወትና ኣብ ሓደጋን ሞትን ክንእቱ ከምዝተፈጠርናን ዝተፈረድናን እዚ ኩሉ ሓሳረ-መከራ ግን ንምንታይ ንኤርትራዊ ጥራይ፤

ከምቲ ኣበዋት ዝብልዎ ብሂል – ደርሆ`ሲ በኣምዑት ደቓ ትጻወት ኮይኑ ነገሩ ነገር ኤርትራውያን። ለለይ ዝብሉ መንእሰያትን ኣቦታትን ኣብ ቅድም የሕሊፍናን ቐቢርናን፤ ሕጂ ድማ ታሪኽ እንክድገም ክመስል መዓንጣ ዘይቖጸሩ ህይወቶም ክትሓልፍ ንርኢ ኣሎና። ከም ወያ ሰገን ካብ ሽግር ሞትን ተምልጥ መሲልዋ ርእሳ ትቐብር ከም ዝብሃል ካብዚ ሽግር እነምልጥ መሲሉና ዝባና እንህብ ዘሎና ኤርትራውያን ብዙሓት ኣሎና። ነዚ ሓሳረ-መከራ ከም ተዓዘብቲ ኮይና ንዕዘብ ኣሎና። ታሪኽ ከይፈርደና ጽባሕ!!

ካብ ክውንነትን ሓቕን ክትሃድም ምፍታን ከንቱ ፈተነ እዩ። ምኽንያቱ፥ ሓቒ ኩሉ ግዜ ነባሪት ስለዝኾነት ጽባሕ`ውን ክትምለሰና ምዅና ኣይንዘንግዕን። እንስሳት ኣብ ናቶም ግዝኣት ክሳብ ሞት ይስየፉ። ንሕና ኤርትራውያን ከ፤ ፈራሕ ከልቢ ኣብ ቤቱ ጭርኡ ይድጉል ከም ዝብሃል፥ እዚ ወሪዱና ዘሎ መዓት ናይ ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ እየ ዝብል ኤርትራዊ እዩ`ሞ፥ ካብ ሓቕን ክውንነትን ኣይንህደም። ነዞም ኣሕዋትናን ደቕናን ኣደዳ ሞትን ስደትን ካብ`ዚ  ሓሊፉ ናውቲ ኣካላቶም ክሽየጥ ዝቕስብ ዘሎ ጸላኢ ምሳና እዩ ዘሎ`ሞ ንግጠሞ።

ድሕሪት ምጥማት ኣይከድልየናን እዩ። ምኽንያቱ በዓልቲ ቤት ሎጥ ዘጋጠማ ናብ ዓንዲ ጨው ተቐይርካን ተዓኒድካ ምትራፍ እዩ። ታሪኽ ሰውራ ዝገደፎ በሰላን ኣብኡ ዝተራኣየ ጌጋታት ብዛዕብኡ ምዕዝምዛም ንወልሓደ ኣብዚ እዋን ዘርብሕ ኣይኮነን። ብዓቢኡ ድማ እቲ ዝድለ ንዓመታት ዝተጸበናዮ ዓወት ስለዝተጕናጸፍና ደበስ ስውኣትና ኮይኑ እዩ`ሞ በዚ ዝሓለፈ ጉዳይ ኣይንቖዝምን ኣይነስቖርቕርን። ሕጂ ሒዙና ዘሎ መዓት`ሞ ነቛምት፥ ኣብኡ ጥራይ ምትኳር የድሊ። መፍትሒ ድማ ክንረኽበሉ ኢና።

ብዝኾነ ካብ ብኽያትን ንብዓትን ዓዲ ኣይወዓልናን። ጸቢብ ኣተሓሳስባ እውን እንተኾነ ረብሓና ኣይኮነን፤  ክኸውን እውን ኣይክእልን። እዚ ንጸላኢና ገዓት እዩ። ሕጂ ብጎሮሮና ሓኒቑ ሒዙና ዘሎ ርኹስ ጸላኢ ነስተብህለሉ። ነቲ ነዚ ሽግር ክንብል ንኸፍሎ ዋጋ እውን ብመንጽር እዚ ዝወረደና መዓት ክረአ እንከሎ ኣዚዩ ውሑድ እዩ። ኣንታ ደቒስካ ዘሎኻ ተበራበር እግዚኣብሄር ከብራሃልካ እዩ`ሞ ተንስእ። ሽግርና ክቕንጠጥ ሃየ ድኣ ሻማ ንበል።

 ኣይትብሃልን

ኣሕዋትካ ክሞቱ እተጽቕጥ

ኣዝማድካ ክሕረዱ እትሕባእ

ዜጋታትካ ክእሰሩ ኣይተፈትሕ

ሓው ኣይኮንካን ናይ ሕውነት የብልካን።

ኣዴታትካ ክድፈራ

ኣሓትካ ክዕመጻ

ደቕኻ ክጭወያ

ስድራ-ቤትካ ክትዝመት

ኣበይ ኣሎ ሕውነትካ ሓው ዘስምየካ።

ብጾትካ ክስደዱ

መንእሰያትካ ብሓዊ ክሓልፉ

ለለይ ዝብሉ ብሃረሩማ ጸሓይ ንኽጉዓዙ ክፍረዱ

ተዛረብ መን`ኻ ንስኻ ኣበይ ቦታኻ።

ኣንጻር የሕዋትካ ትቓለስ ንሓላፊ ረብሓ

የሕዋትካ ትቐትል ገንዘብ ኣቐዲምካ

መን ክንብለካ መን`ዩ ስምካ።

ሓቂ እትኽውል ስልጣን ደሊኻ

ኣገልጋሊ ሓሶት ካባ መጠሊና ተኸዲንካ

ናይ ውሑዳን ዕብለላ እተስተናግድ

ደሊኻ ወልቓዊ ረብሓ

መን`ኻ መን ክንብለካ።

ህዝብኻ ክትጭፍጭፍ እትዕመት

ሰብካ ክሕረድ ዝባንካ እትህብ

ክሓዲ ተባለጽን እዩ ስምካ

ካልእ ኣትብሃልን`ኻ።

ብ ሃንቀውታ ወዲ ሃንስ (ካብ ኣስመራ)

aseye.asena@gmail.com

Review overview
10 COMMENTS
  • sara Araya November 30, 2013

    እዘን ተጣበቕቲ መሰላት ነዚ ጉዳይ ብፍላይ ድማ አብ አቶ ኢሳያስ አፍወርቂ ብፍጻመ ህልቂት ወዲ ሰብ ክሲ ክምርታሉ ይጸውዕ። ኢሳያስ እቲ ቀንዲ ተሓታቲ ህልቂትን ስደት ምኻኑ ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ ክንሱ ናብ አይ ሲ ሲ ቤት ፍርዲ ዘይቀርበሉ ምኽንያት እንታይ ኢዩ። እዚ አብ አፍደገ ዓዲ ጥልያን ዘጋጠመ ህልቂት መቐጸልታ ናይ አብ ውሽጢ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ህልቂት ምኻኑ ኩሉ ዝፈልጦ ኢዩ፡፤ አብ ዓዲ አብየቶ ዝተፈጸን ዝፍጸም ዘሎን አብ ትሕቲ ኮንቴነራት ዘለው አሸሓት ሰባት ጉዳይ….ወዘተ ክቐርብ ይግባእ።

    ቻርለስ ቴለር ካይቤርያ ዝፈጸሙ ግፍዒ ምስ ኢሳያስ ዝፈጸሙ ክነጻጸርን ናብ ሕጊ ክቐርብ ይግባእ።

  • ERITRAWIT November 30, 2013

    Eritreawyan yehwat, who is handed our brother and sister over to Rashayda and Bedewin???? and we have seen no body seen it in this world. and the money been paid in side Eritrea SO WHO DO YOU REALLY THINK BEHAIND ALL THIS??? beside there is SINAI inside Eritrea you know better than us. Isaias he will do anything to destroy Eritrean people zeytegebre yelen zeytenegre enber.

    • belay nega November 30, 2013

      Eritrawit

      “Isaias he will do anything to destroy Eritrean people zeytegebre yelen zeytenegre enber.”

      If what you saying is true,the reason he fought for is artificially blended. However,mother nature never abandoned us without choice,and as the saying goes:

      “Life is a beautiful lie,and death is the ugly truth”

      we have a choice to live, the life we want live.

      • ahmed saleh December 1, 2013

        Belay
        At the same time if there is the courage the course , we can make life a beautiful truth and
        the ugly truth . They said nothing impossible so why not try because either way the end is death .
        My whole point is to stay hopeful with positive outlook .

        • ahmed saleh December 1, 2013

          correction , read as ; the courage to change the course ,

        • belay nega December 1, 2013

          Ahmed Saleh

          “My whole point is to stay hopeful with positive outlook”

          Excellent point. .

  • Hidat November 30, 2013

    EZOM TILEMNOM ZELEKA DEA MEAT KEIMXEULKA ENBER KEM AB ERITRA ZELO SELAM LOMI AB MULUEE ALEM KOLILKA AYREKEBEN EYU.

    “”KAB AB ADEY ABZI ZYDA DEHNET YESMANI”” HADE WEXETENA ABTI AKEBA NAY MAEDEN ZITEKAFEL ZIBELO.

    • Berhane November 30, 2013

      Hidat, If you think Eritrea is safe and good place to live go and live in it. Wake up from your day dream sis. Your fantasy Eritrea it does not exist.

      you

    • ahmed saleh December 1, 2013

      Hidat
      Poor creature still playing ” TILE TILE ABEDE ” like we used to do when we were children in front our homes .
      But the difference is between innocence and ignorance .

  • Burthie December 1, 2013

    Wedi Hans DEMAKA MKFAL IYU KALIE WALA HDAE MEFTIHI YELEN QDME GMBAR TESELEF IYE ZBELEKA

POST A COMMENT