ዘማች ህግደፍ፡ ቀባሮ ድዮም ኮማሮ ?

እቶም ትማሊ ሰንበት 25 መስከረም ንመላኺ ኢሳይያስ ክውድሱ ኒውዮርክ ተኣኪቦም ዝነበሩ 3 ሽሕ ኤርትራውያን: ‘ዘማች’ ምዃኖምስ ኣረጋጊጽና ኣለና። ‘ቀባሮ’ ድዮም ‘ኮማሮ’ ንምጽራይ ግን ገለ ሕጡበ-ጽሑፋት ከድልየና እዩ። ‘ዘማች’ በቲ ንቡር ትርጉሙ፡ ‘ወፋሪ’ ማለት ስለዝኾነ ዘጕሂ ኣይኮነን።

እቶም ትማሊ ሰንበት 25 መስከረም ንመላኺ ኢሳይያስ ክውድሱ ኒውዮርክ ተኣኪቦም ዝነበሩ 3 ሽሕ ኤርትራውያን: ‘ዘማች’ ምዃኖምስ ኣረጋጊጽና ኣለና። ‘ቀባሮ’ ድዮም ‘ኮማሮ’ ንምጽራይ ግን ገለ ሕጡበ-ጽሑፋት ከድልየና እዩ።

‘ዘማች’ በቲ ንቡር ትርጉሙ፡ ‘ወፋሪ’ ማለት ስለዝኾነ ዘጕሂ ኣይኮነን። ጥቁው ወፍሪ ‘ሎ እኩይ ወፍሪ ሎ። ‘ዘማች’ በቲ ናይ ሳሕል ቋንቋ ግን መግለጺ ናይ ሓደ ብግዴታ ዝወፍር፡ ብድሕሪት ብጠበንጃ ብጾቱ ምዅብኳብ ብቕድሚት ብጥይት ጸላእቱ ምቝላብ ዝተቐበለ፡ ንሱ ጠበንጃ ሒዙ፡ ህይወቱ ድማ ብኻልኦት ተታሒዙ፡ ዝተባህሎ ካብ ምግባር ሓሊፉ ዕድሉ ክውስን ዘይኽእል ኣብዲ፡ መወዳእትኡ ሞት ምዃኑ እናፈለጠ ካብ ሞት ፈሪሑ ሰንፈላል ኮይኑ ዝነብር ምህሙን ወታሃደር ደርግ እዩ።

ካብዚ ዝተላዕለ፡ በቲ ንደቀንስትዮ ኣትሒቱ ዝርኢ ድሕረት ዘበገሶ ኣበሃህላና፡ ወድን ጓልን፡ ከምሰበይቲ፡ ‘እታ ዘማች’ እናተባህለ ‘ውን እዩ ዝጽዋዕ። እዞም ካብ ሓደ ገዛ ሰለስተ ሒዝኩም ንቐሉ፡ እንተዘየለ መሳፈሪ ካልኦት ክፈሉ ተባሂሎም፡ ‘ናበይ’ ከይበሉ፡ ናብ ዲሲ ዶ ናብ ኒውዮርክ ከየጻረዩ፡ ከምዘማች ተገዲዶም ካበየ ክፍለሃገራት ሰሜን ኣመሪካ ዝተኾብኮቡ ኤርትራውያን ከኣ፡ ካብ ዘማች ዝገደዱ እዮም። መሳኪን ማች ‘ሲ ኣብ ውሽጢ ቁጽጽር ናይቲ  ስርዓት  ብጠበንጃ እዮም ዝስግደዱ ነይሮም። እዚኣቶም ግን፡ ኣብ ወጻኢ ሃገር፡ ነቲ ህዝብና ኣብ ገዛእ መሬቱ ተሰዊኡ ዘምጽኦ ናጽነት መሰል ስኢኑሉ ክንሱ ዝረኸቡዎ ሓርነትን ደሞክራስን ንዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ኣሕሊፎም ብምሃብ፡ በቲ ብገዛእ ህዝቡ ተፈንፊኑ ኣብ ጎደናታት ኒውዮርክ ከይተረፈ ከም ማንቲለ ክህደን ዝቐነየ፡ ርእሰምትእምማን ኣጥፊኡ ዘሎ ስርዓት ክግደዱ ፍቓደኛታት ምዃኖም ክሳብ ክንደይ ሕሱራት ከምዝኾኑ ዘርድእ እዩ።

ሓደ ሓደ ግዜ፡ ሰባት ጽቡቕ ነገር ክገብሩ ክግደዱ ከለዉ ንግዚኡ ቀጨውጨው ይብሎም  ‘ሞ፡ ነቲ ዕማም ሰናይ ውጽኢት እንተረኺቦምሉ ቀጨውጨዎም ረሲዖም ዋናታቱ ክኾኑ ዝደናደኑሉ እዋናት ኣሎ። እዞም ናይ 21 ክፍለዘበን ዘማች ግን፡ መቛሒ፡ ሓራዲ፡ በታኒ ሃገርን ህዝብን ክውድሱ ንዝቐረበሎም ግዴታ ርዒሞም ብምኻዶም፡ ንሓዋሩ ዘይርስዑዎ ሓጥያት እዮም ተሰኪሞም ዘለዉ። ከምዚ ዝኣመሰለ ጫካን መራሒ ዝተረፈ ከይልክመልካ ብኡ ኣቢሉ ክዓርብ ደኣ ትጽልን ትምህለልን እምበር፡ ዝያዳ ከጥፍእ ሞራል ንምሃብ ከም ጠለበጊዕ ተኼብኵብካ ምዕሳሉ ካብቲ ናይ ዘማች ብዝኸፍአ፡ ንኣጉል ዕላማ ኣብ ክንድኡ ምማት ‘ዩ ‘ሞ እቶም ሰብኣውነቶም ዝሸጡ ኣሃዛት ብውሽጢ ልቢ መላኺ ኢሳይያስ ከይተረፈ ተኻዒቦም ከምዘለዉ ፍሉጥ እዩ።

ንሱ፡ ሎምስ ነዚ ገዛ እዚ ዝመልኡ ዓያሹ ክንደየናይ ከይርከቡ ኢሉ መጠነኛ ኣዳራሽ ኳ እንተተኻረየሎም፡ እቶም ዓያሹ ካብቲ ቁጽሪ ሰድያታት ናይቲ ኣዳራሽ ስለዝበዝሑ፡ እቶም ተገዲዶም ዝመጽኡ፡ ኣብ ስታትስቲክስ ኢሳይያስ ድሕሪ ምስፋሮም፡ ፍርቆም ከም ኣመጻጽኣኦም ተገዲዶም ከም ለማኖ ኣብ ደገ እዮም ጭንን ክብሉ ኣምሲዮም። ስለምንታይ ኢሎም ‘ውን ኣይሓተቱን። ካብዚ ዝኸፍእ ውርደት ከኣ የልቦን። ብዝሒ ክንበል ከለና፡ ምስ ትጽቢት ቁጽሪ ዓያሹ ኢሳይያስ ደኣ ኢና ነወዳድሮ ዘለና ‘ምበር ብመጠን ብዝሒ ኤርትራውያን ተቐማጦ ሰሜን ኣመሪካ ክንዛረብ ከለና፡ 3 ሽሕ ማለት 3 ሚእታዊት ማለት እዩ። “ እቲ ንዓሰርተ ዓመት ኳ እንተተፈላለና፡ ልበይ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ደቒቕ ምሳኹም እያ ነይራ” ዝበሎም መላኺ ኢሳይያስ፡ ካብ ልቢ 97 ሚእታዊት ኤርትራውያን ወጺኡ ከምዘሎ ኸኣ ጽቡቕ ገይሩ ተረዲኡዎ ‘ሎ።

እቶም ነዚ ነዚ ምስ ረፈረንደም ኣመሳሲሎም ክገልጹዎ ዝፈተኑ ኣቃጠርቲ ህግደፍ፡ እቶም ኣብ እዋን ረፈረንደም ዘየድመጹን ኣይፋል ዝበሉን፡ ምስቲ ነጥቢ ገለ ኣሃዛት ዝተጸብጸቡ ክኾኑ ኣለዎም። ከመይ ደኣ፡ እቲ ሽዑ እወ ንናጽነት ዝበለ፡ ሕጂ ‘ውን እወ ንለውጢ እዩ ዝብል ዘሎ። እቲ ቁጽሪ ብፍሩዩ ኣብ መንደቕ ዘይተጻሕፈ፡ እቲ እወ ዝበሉሉ ናጽነት ብሓርነት ክዛረበ ስለዘይተፈቅደሉ ጥራይ እዩ። ሕጂ እንደሞ፡ ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ ኢሳይያስ ነጻ ረፈረንደም ኣይግበርን። ኢሳይያስ፡ ከምቲ ባዕሉ ዘረጋገጾ ብዘይ ህዝባዊ ኩንትራት ኣብ ስልጣን ክነብር ናይ ቀትሪ ሕልሚ ዘሳስየሉ ዘሎ ምኽንያት ደኣ ምስጢሩ እንታይ ዲዩ? እንተዝተኣማመን፡ ዘይፈታተን!

ኣብ ሓደ ንቡር ስርዓት፡ ሰብ ኣብ ናይ ፈታዊኡን ጸላኢኡን ኣኼባ ተረኺቡ ዝተባህለ ከዋህልልን መጕቱ ከስምዕን ንቡር እዩ። እዚ ናይ እሳይያስ ኣኼባ ግን፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ትሕዝቶ ዝነበሮ ኣይኮነን። ስለዚ እቶም፡ እዚ መደብ’ዚ ነቲ ብዓድን ግዳምን ተቐባልነቱ ማህሚኑ ዘሎ ስርዓት፡ ደገፍቲ ዘለዉዎ ኣምሲልካ ንምርኣይ ዝተማህዘ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ድራማ ምዃኑ እናፈለጡ መምልኢ ፍሬም ተለቭዥን ክኾኑ ተቐሰቡን ዝተቐረቡን፡ ኣብዚ ምኽንያት’ዚ ክሕብኡ ኣይክእሉን እዮም።

ብዝኾነ ዘማች ምዃኖም ኣየጠራጠረናን፡ ግን ብሓደ ወገን ከኣ ቀባሮ መሲሎም። ከምቲ ባዕሉ ‘ውን ኣብ ቃለመጠየቕ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ዝመለቖ፡ እዚ ናይ ግብጽን ቱኒዝያን ሊብያን ህቦብላ ለውጢ፡ ኣብኡ ዝውዳእ ኣይኮነን፡ ክቕጽል እዩ። ሕስብ ውዒልካ ሕስብ እንተሓደርካ ኸኣ፡ ድሕሪ ዓብደላ ሳላሕ ናይ የመን፡ እቲ ማዕጺድ ሓርነት ካብኡ ሓሊፉ ካልእ ግራት የብሉን።

እዚ ዝተፈለጠን ክኾና ኣለወን እተን ኣብ ማእከል ኣዳራሽ ንብዓተን ዝጸርጋ ዝነበራ ወይዘራዝር ኢሳይያስ ንምወዳእታ ግዜ ክፋነዋኦ ኣብኡ ዝተረኽባ። መቸም፡ ንፉዕ ሓታታይ እንተዝረክብ ነይሩ ኢሳይያስ ብዙሕ ሓቅታት መምለቜ ነይሩ። ብዛዕባ እሱራት ተሓቲቱ፡ ብዛዕባ ኣምኒስቲ፡ ሁማን ራይትስ ዎች ምህውታቱ፡ ኣእምሮኡ ስሒቱ ከምዘሎ እዩ ዝእምት። ዝሓተትካዮ ‘ባ መልስ ዝብሎ ርጡብ እንተዝረክብ ከኣ፡ እታ ከምዘየላ ብሰለስተ ማንካ ሽኮር ክምስክረላ ዝፈተነ  ሽኮርያኡ ምተጋህደት ነይራ። ብዝኾነ፡ እቲ ሽዑ ዘምለቖ ነጥብን ወልደፍደፉ ‘ውን ሒደት ኣይነበረን ‘ሞ ንኻልእ መዓልቲ ይኹነና።

ንጸይቂ ዝገብር፡ ምእንቲ ምውርዛይ ክትብል ክትሕሱ እንተዘይደሊኻ ናብ ጸይቂ ብዝቐረበ ቃላት ጥራይ ኢኻ ብልክዕ ክትገልጾ እትኽእል። ነቶም ዘማች ህግደፍ፡ ካብቲ ተማሳሳሊ ትርጉም ዘለዎ ቅጽል ነቲ ዝሓሸ ሓሪና ‘ኮማሮ’ እንተበልናዮም ከኣ ኣየተጋገናን። ነዚ ኣበሃህላ’ዚ ‘ሞ ኸኣ ብዙሕ ምኽንያታት እዩ ዘለዎ። መጀመርያ ካብ ልቦም ኣይኮኑን ዘፍቅሩዎ። ልክዕ ከምተን ምእንቲ ግዝያዊ ረብሓ ክብላ ‘ምዓረይ፡ ሽኮረይ’ እናበላ ብዋጋ ክብረተን ዝዋስኣ ኮማሮ፡ ጓሎም ወዶም ተዋሳእቲ እዮም። እምበር፡ በዚ ሎሚ፡ ንኢሳይያስ ብክፋእ-ግብሩ ዘይሓምዮ የልቦን። ካብዞም ኣብኡ ተኣጕሮም ዝነበሩ ዓዲ በጺሑ መረረ ህዝቢ ዘይሰምዐን ንርእሱ ዘየማረረን ‘ሞ መን’ዩ? ኣብዚ እዋናት’ዚ፡ ኩሎም እቶም ንድግፈካ ዝብሉዎ መቃጠርቲ ጸሓፍቱ ብናይ ብርዒ ስም ዝጥቀሙሉ ዘለዉ ምኽንያት ከ እንታይ ዲዩ? ዝጽሕፉዎን ዝገብሩዎን ንስለ ምንዝርና እምበር ኣሚኖምሉ ስለዘይገብሩዎ፡ ርእሰ ምትእምማን ስለዘይብሎም፡ ኣንጻር ፍትሒ ምህላዎም ተገንዚቦም ካብ ህዝቢ ክሕብኡ ደልዮም ዶ ኣይኮኑን። እዚ ሓቂ እዚ ኸኣ ንኢሳይያስ ‘ውን ኣይጠፍኦን እዩ። ካብቶም ኣብቲ ኣኼባ ዝወዓሉ ብልቦም ዘፍቅሩዎ እንተነይሮም ቁንጣሮ እዮም።

እቲ ዝያዳ ኮማሮ ንምባሎም ዘድፍር፡ ኮማሮ ምባል ኳ ቀሊሉዎም ዘብል ግን፡ ልክዕ ከምተን ኣብ ቅድሚ ደቀን ክብረተን ዝሸጣ፡ ህይወት ኣሕዋቶምን ደቆምን ዝበልዐ ኣረሜን ምዃኑ እናፈለጡ፡ ረሲዖሞ እንተኾይኖም ‘ውን፡ ተረፍ ኣሕዋቶምን ደቆምን፡ ኣብ ፊቶም ተገቲሮም ብድምጽን ታቤላን እናዘኻኸሩዎም፡ ኣብ ቅድሚኦም ክብረቶም ክሸጡ ምድፋሮም እዩ።

ብቐሊሉ ክንጅምሮ፡ እቲ ኣብ ኒውዮርክ ኮይኑ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ገዛ ጥራይ ዘይኮነ ሃገር ገርገር ዝበለ ከክልተ ገዛ ኣብ ከበሳን ኣብ ገምገም ባሕርን ከስርሓሉ እየ እናበለ ዘላግጽ ዝነበረ ኢሳይያስ፡ ካብ ኣስመራ ክብገስ ከሎ ነታ ጀኔኔተር ሴዳው ኣጥፊኡዋ (off) ገይሩዋ ስለዝመጸ፡ ህዝቢ ኤርትራ ጸልሚቱዎ ከምዝቐነየ፡ ንሱ ካብ ኒውዮርክ ተመሊሱ ክውልዓ (on) ክብላ ትጽበ ከምዘላ ዘይፈልጡ ኣይኮኑን። እቲ ንዓኣቶም ኣብቲ ዕጹው ኣዳራሽ ዝተዛረቦን ዝተወዳደሱዎን፡ ስለምንታይ ህዝቢ ክሳብ ሕጂ ከይሰመዖ ሓደ ሰሙን ከምዝገበረ ኸ ኣይሓቱን ዲዮም? ኤለትሪክ ዝውልዕን ዘጥፍእን ንሱ፡ ቡምባ ማይ ዝኸፍትን ዝዓጹን ንሱ፡ ቴለቪዥን ሰንሱር ዝገብርን ዝዝርግሕን ንሱ እንተኾይኑ፡ ነቲ ኻልእ ዓበይቲ ጉዳያት ኣሕሊፉ ከምዘይህብ፡ ነቲ ስልጣን ብዘይኩነትራት ዝደልየሉ ዘሎ ምኽንያት እንታይ ምዃኑ ዘይስቆሮም እንተኾይኖም መቸም ብጥዕናኦም የለዉን፡ ካብ ኢሳይያስ ንላዕሊ ገዲዱዎም ኣሎ ጥራይ ኢና ክንብል ንኽእል።

ናይቶም ትማሊ ኢሳይያስ ኣብ ገዛእ መሬቶም ቅሳነት ከሊኡዎም በርጊጎም ምስተሰዱ፡ ኣብ ሲናይ ኮላሊቶም ተመዝሒቑ ዝጠፍኡ ኣማኢት ኤርትራውያን፡ ኣብ ማያት ሊብያ ብሓደ እዋን ኣብ ባሕሪ ዝሃለቑ 400  መንእሰያት፡ ኣብቲ ብውርደት ዝተጻሕፈ ታሪኽ ኤርትራ እናሃለዉ፡ ሽዑ ንሳቶም ኣብ ኒውዮርክ ንኢሳይያስ እናታቕዑሉ፡ ብሰንኪ ኢሳይያስ ካብ ኤርትራ ነፊጾም፡ ኣብ ሸገራብ (ሱዳን) ተዓቝቦም ዝነበሩ ነብሰ ጾር ዘላተን 94 ደቂኣንስትዮ፡  10 ቆልዑ ዝርከብዎም፡ 365 ኤርትራዊያን ስደተኛታት ብቶኽሲ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር መንግስቲ ሱዳን ኣትዮም ናብ ገሃነበ-ኢሳይያስ ከይምለሱ ከብዶም ሓቝፎም ይሳቐዩ፡ ዓለማዊ ረዲኤት ይሓቱ ኣለዉ። ንሳቶም እቶም ደቂ ሰብዓን ደቂ ዒስራን ብማዕረ ኣብቲ ውሽጢ ኣዳራሽ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ምንዝርና ተጸሚዶም ንኢሳይያስ ክውድሱዎን ‘ንፈትወካ ንመተልካ’ እናበሉ ከም ባሪስታ እናእኽመስመሱሉ ከለዉ፡ እታ ኣቦኣን ኣዲኣን ብህሉዋቶም ብሰንኪ ኢሳይያስ ዘኽቲማ ዘላ ጓል 14 ዓመት መኣዛ ጴጥሮስ ሰለሙን፡ መልክዕ ናይቲ ብኢሳይያስ ን10 ዓመት ተኣሲሩ ዘሎ ኣቦኣ ከምዘይትዝክሮ፡ ንሕይርቲ ኣዲኣ ኣስቴር ዮሃንስ፡ ረኺባ፡ ‘ማሚ ናፊቐኪ፡ እፈትወኪ እየ’ ክትብላ ከም እትደሊ ዘስተንፈሰቶ በሊሕ ቃላት ልቢ ርህሩሃት ይወግእ፡ ዓይኒ ለዋሃት የንብዕ ነይሩ።

እቶም መትከልን ቅንዕናን ዝጠንጠኑ፡ ወጽዓን መከራን ህዝቦም ዕሽሽ ኢሎም ምስ ኢሳይያስ ናይ ሓሶት ፍቕሪ ዝመረጹ፡ ናይ ቦንድን ሓለፋን በለጽን ግዙኣት፡ ናይ ወገንነትን ድሕረትን ግዳያት፡ ኣብ ቅድሚ ‘ቶም ውርደቶም ዘዘኻኽሩዎም ዝነበሩ ውሑዳትን ርቡሓትን ሰልፈኛታት፡ ብዙሓትን ጥምዙሓትን ኮይኖም፡ ብሕፍረት ደው ምባል ስኢኖም እናተዓንቀፉ ናብቲ ኣዳራሽ ዝጠነኑ ኸኣ ሞራላዊ ልምስና ዘሰነፎም ድኹማት ፍጥረት ብምዃኖም እዩ።

እዞም ልቦም ብዘይ ዋጋ ኣባኺኖም ዝተረፈ ነብሶም ክሸጡ ናብ ኒውዮርክ ንዕዳጋ ዝወረዱ መሳሰይቲ ውልቀምልኪ፡ ብሓቂ መትከላዊ ትሕዝቶ ከምዘይብሎም ደጊሙ ዘረጋግጽ፡ ሓደ ድምጺ ተቓውሞ ካብ ዘስምዑ ዝነበሩ ሕቡናት መንሰያት ወዲ ስዉእ ተጋዳላይ ቶማስ ሰለሙን ዝጠቐሶ ኣብነት እዩ። ንሱ፡ ንሓደ ኣብቲ ውዳሰ ኢሳይያስ ዝተሳተፈ መተዓብይቱ፡ እዝን እዝን ኣይትሓትትን ዲኻ ኢሉ ብዛዕባ ቁምነገር ናይቲ ኣኼባ ምስ ተወከሶ፡ ‘እቲ ኣዳራሽ ሰብ ምምልኡ ጥራይ እዩ ዘገድሰኒ’ ክብል ከምዝመለሰሉ ጠቒሱ። ከም ድሌት ናይቲ መሂተኖ፡ ስለ ኢሳይያስ እቲ ናይ ማንሃታን ኣዳራሽ ብሰለስተ ሽሕ ዘማች መሊኡስ ሓደ ሽሕ ኳ ሰፈር ስኢኖም ኣብ ደገ ዓዲ ውዒል ኮይኖም ከም ለማኖ ተጸጢሖም ውዒሎም እዮም። ኤርትራ ግን ብሰሪ ኢሳይያስ ብኣርባዕተ ሽሕ መንእሰይ ንወርሒ ትጎድል ኣላ።

ስለዚ፡ እዞም ምእካብ ከም ዘማች ናይ ዝተኣጎሩ ሰባት ሓይሊ ዝፈጥረሎም ኢሳይያስን መጣቓዕቱን፡ ምጕዳል ህዝቢ ኤርትራ ንሓዋሩ ዘይኮነ ምምላእ ኣዳራሽ ንሓደ መዓልቲ እዩ ዘገድሶም። እዚ ናይ ኣሃዛት ባህጊ ‘ዚ ካብቲ ናይቲ ብሃም ሰዓቢ ንላዕሊ ንድሌት ኢሳይያስ ኢዩ ዝያዳ ዝገልጽ። ኢሳይያስ፡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ዝነበር፡ መግዛእቱ ፍጊዕ ኢሉዎ ዘሎ ህዝቢ ብናይ ቴለቭዝን ስእሊ ደገፍቲ ዘለዉዎ መሲሉ ተስፋ ከቝርጾን ከታልሎን ኢሉ እዩ ነዚ ዑደት’ዚ ፈጺሙዎ። ከምዚ ስለዝኾነ ከኣ’ዩ፡ ነቶም ኣገዲዱ ዘምጽኦም ተረፍ ኣዳራሽ፡ ስእሎም ጥራይ ወሲዱ ዝሰጎጎም። ባዕሉ ኣብቲ ኣዳራሽ ‘ውን ከምዝበሎም፡ ካብቲ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣኼባ ንላዕሊ ኣኼባ ናይቶም ብሃማት እዩ ኣገዲሱዎ። ኢሳይያስን ሰዓብቱን ግን፡ ካብቲ ኣዳራሽ ናብ ደገ ምስ ወጹ፡ ቀሲኖም ኳ ኣብ እንዳ ፒሳ ክምገቡ፡ ኣብ እንዳባር ክዛነዩ ኣይከኣሉን። ብመንእሰያት ተሸዲዶም፡ ከም ረጋቢት ኣብ ሆቴላቶም እዮም ተዓጽዮም ቀንዮም። ቀደም ክጋብዙዎም ዝቀዳደሙሎም ዝነበሩ ኤርትራውያን፡ ክጸርፉዎም እዮም ተቓዳዲሞም። ድሕሪ ደጊም፡ ዘማችን ኮማሮን ከምዘየድሕኑዎም ከኣ ምስናይ ውርደቱ ጽቡቕ ጌይሮም ተገንዚቦሞ ኣለዉ። ነቲ ናይ ኣዳራሽ ስእሊ ደጊሞም ከይረኣዩዎ ከለዉ፡ ውርደቶም ብኢንተርነት ኣብ ዓዲ ኹሉ በጺሑ ስለዘሎ ኸኣ፡ እቲ ናይ ኣዳራሽ ስእሎም፡ ሕብሩ ተጋኒኑ፡ ቁጽሩ ተባዚሑ፡ ዓሰርተ ግዜ ተጸባቢቑ እንተወጸ ሰብ ኣይከታልልን እዩ።  እንተ’ቶም ቀባሮ ኸኣ፡ እቲ ባዕሉ ገና ክቅጽል እዩ ዝበሎ ወፍሪ ሓርነት ከረኻኽበሎም ስለዝኾነ፡ ንምወዳእታ ግዜ ምስ ኢሳያስ ተፋንዮም ሕሳቦም ዓጽዮም ኣለዉ። እቲ ተሪፉ ዘሎ ዕማም፡ ኣብ ዓድን ወጻእን ናይ ዘለዉ ደለይቲ ለውጢ ወፍሪ ሓርነት ጥራይ እዩ። ምእንቲ ‘ዚ ንህዝቢ ኤርትራ ዘቕስን ሃገር ዘድሕን ቅዱስ ዕላማ ኸኣ፡ መሸንቦባ ሓርነት በዚ ተጀሚሩዎ ዘሎ ናህሪ ክቕጽል ኣለዎ።

ምልኪ ይፍረስ ፍትሒ ይንገስ
ኣማኑኤል ኢያሱ
29 መስከረም 2011

aseye.asena@gmail.com

Review overview
172 COMMENTS
  • be smart October 4, 2011

    AMANUEL abi shem eu,eska gen sdi eu kkewun neyrwo shmka.ab godena zabeye frhat amlak zeybelu seb eu kemzi zereba zzareb,kndi abotatka adetatka zaklu sebat si komaro?eska eika komari meles nadika ahlifka mes deleyti hmak tmasasel zeleka…..anta aytrsaon dika bezom agame adetatka kemetsa ab barentu resieikayo dika betcrsityan kfers…….ezom namlak zeyferku sebat lehasi chamaom mukanka bthaemi yhazn…….ente eritrawyan gna kemti eskan bthotkan zdelywo aykewunn dkamkum kento eu……….amlak ka neti hzbun adun ahlifu zhb kbret nay abeyti seb zeybelun dlyet ayesmren eu………………….ALENA BHANSAB………….ENTE NHNA MO BTHOLOTN ,BDEGEFN AB GONI HZBNAN MENGSTINAN!

  • be smart October 4, 2011

    eway eska amanuel kkewun ayneberon shmka u know ab shm eu…….eska sdi eika kbret nay seb zeyfelth sdi seb.kndi abotatkan adetatkan zaklu sebat KOMARO ktbel si megerem entaynetka eika negirkana tefeleth eiluka amlak.enebr komaro eilka aybelka zmethe lewithi yelen .eskas gzie ab kumnegern,tholotn mes ahlefkayo enber kemzi hsur zereba ktzareb si aygden……..ktfelth ka kemti emri merahina khather tdelwo zelekum nabakum kegmthel frhu ok you never know 2 moro…………eskan degeftkan ka ktfelthwo zelekum neger kemakum lehasti chama nay meles aykonann .adina hzbnan mengstnan ahlifna aynhbn.kurub ke aytzkrun dikum bezi eskum egru tlhswo zekum MELESN SEABTUN adetatkum ab barentu kemetsa abyatebe betekrstyan kfers??nezi amlak ko zeyferh mengsti MELES akabatherti mukankum yhazan ………..amlak mhretu ygberelkum…….enber kemti dlyetkum zeykones AMLAK TMALI LOMI N ZELALEM MES HZBEN MENGSTN ERI EU!

  • ahmed Saleh October 4, 2011

    I appraciate your positive response.
    You know it was interesting and exciting to see our women share their point of view and debating with us in this forum.
    They are role models and influencial body to our young once . It is our duty to give them support and encouragement
    than trying to diminish them. We are not going to tolerate that . And for the Eritrean women keep your head ,we love you
    all.

    • ahmed Saleh October 4, 2011

      The above response was for assena.
      pls: read ( keep your head high)

  • Kalu October 5, 2011

    Tmesghen, Shawel, Mazzaa,

    Guys you sound very intelligent people, can you please explain for me what Komariet or Komaro mean is? Please explain for me what part of the society and what was their contribution in our socio- economic growth? This part of our society should be respected than referring as a degrading name. The way you guys using the common name is insulting to our society. Most Komaros were women part of our society engaged in business. They played great role in supporting the society growing economically as small business owners and they were classified as part of the middle class interms of socio economic level. They were advanced in socio- economic knowledge; they grew side by side with teachers, police, correctional officers, private companies and governmental office workers who were most of their clienteles. Being on the side of these clienteles they learned a lot on their life, and became part of the advanced women in our society. They were the core supporters of their family, siblings, their villages, churches. They understood early the benefit of education and send their kids, nephews and nieces to school. There are so many well educated brothers and sisters who are raised by these strong & proud Eritrean citizens. Above all every Eritrean knows as business women with the relationship they had with high rank enemy officials, they were one of the main suppliers secrets of enemy to their national struggle. Please refrain from belittling part of our society

    • peter October 14, 2011

      Well spoken keep it up!

  • gasha October 5, 2011

    maaza,ahmed
    so calling eritreans komaro is ok how comes you never say anything about it to amanuel(menshiro nay eritrea)

    • Maazza October 5, 2011

      gashau

      The more you express an unwarranted paranoia through your borken incoherent hate phrases against Amanuel Eyasu (or anyone else who protests), the more you reveal that your hgdefite bosses are pushing your limits to do so because they are trembling like a leaf overwhelmed by his steady and relentless hard work to give voice to the voiceless and he is achieving success.

      You unwittingly help us to gauge and have a correct reading of what the level of panic is in the hgdefite world.

      Pray continue!!

    • peter October 14, 2011

      Please , stop personal attacks ! let’s concentrate to the issue , we can, yes we can , we should agree to disagree brothers and sisters!

  • tegadalay October 5, 2011

    HI ASSENA CANYOU DELETE THE WORD BY AMANUELE EYASU komaro SO IF YOU ARE GOING TO DELETE MY COMMENT LET SEE IFORGET THIS WEBSITE IS WEYANES WEBSITE SO IT OK TO POST COMMENTS LIKE COMARO BUT IT IS NOT OK FOR WUSHUMA WORD

  • SileFithi October 5, 2011

    Dear Amanuel, you have explained the situation in the right way.
    Entedea nayzom hasewti wefaro mebel 21 kiflezemen hanti misila kiwisikelka ” ABTAYSI KABTEN SEGIBEN ZIENDIRA KIENDIRA REYEN ZIENDIRA YEBEZHA tebahilu eyu ”
    we stand together for democracy.

  • tegadalay October 5, 2011

    HI BE SMART MEYBE AMANUEL EYASUS MATHER WAS KOMARIT because he knows abaout KOMARO SO HE MUST BE WEDI KOMARIT

  • Milkyas Tesfai Kubrom Habte October 6, 2011

    Amanuel Iyassu thank you for the pricipled Tegadeley fiercely personally I hope However, it is not good for the eye to see such words on a public forum.
    Regarding the poor comment you mentioned, we apologise to Maaza and our readers. We are sorry for not spotting it on time and being slow in removing it. At the same time, we feel sorry for the uncivil person who used the good name ‘Tegadalay’ to insult a decent sister To ASSENA
    Some of us are going toofar. this website gave us opportinity to comminicate eachother. It is normal to disagree
    but to attack like that is low. after what you tegadalay said to Maaza I’m done with you. Please assena do
    something to spare us from such people ,because they are not worthy to stay around us. Let them go to their web.

    Reply

  • Haben Zerai October 7, 2011

    From all the people of the world, why did many PFDJ Eritreans swarm to New York to see their leader? Some cities chartered planes! Can you imagine if all the citizens of the world represented were to swarm to New York? Frankly, I don’t need to imagine. This happens only in pretending Eritreans or they know they have a huge struggle waiting for them. Maybe they like to score some points by showing “solidarity”. But that is a sign of competition. Why do they need to compete? Are they competing with the opposition? Did the Ethiopian prime minister even show up there? Probably for him it is business as usual. Nothing special just another meeting. For Eritreans it is time to prove something “You are” or “you are not”. I see identity crisis here. Why don’t the Eritrean government take care of the country, than try to take care of the world and criticize the UN (Presidents speech)?

    It is all deceptive politics and no one gets ahead by deceptive politics.

    • peter October 14, 2011

      Why don’t you stick to your point ? attacking Eritrean people who support this party or that party is not going to help your case , like you choose to oppose them due too your convintions , they also have deep convintions that they are in the right truck. They have the right to do what ever they want for the principles that they believe from the heart. Please , if you want to convince Eritreans that you believe they are on the wrong path , talk about the issues, otherwise, it sounds like you are frustrating too !

POST A COMMENT