(ካብ ውሽጥን ግዳምን)
ነፍስ-ወከፍ ላህጃ ወይ ቋንቋ ናይ ባዕላ መግለጺ ኣለዋ። ናይ ምዝራብን ምጽሓፍን ፊደላትን’ውን ከይተረፉ ካብቲ ናይ ጽሑፍ ቅርጺ ዝመሃዙ ስነ-ጥበባውያን ረቂቕ ስምዒቶምን ንሓደ ወይ ሓንቲ መግለጺቶም ዝደረኸት ጦብላሕታን ኣምርን ዝተቐርጸ ጥራይ ኢያ ናብ ምምሃዝ ኣብጽሓቶም ክትከውን ትኽእል። ካብ ቅርጻ-መሬትን፣ ወይ ናይ ክሊማ ጠባይን ናይ መነባብሮ ልምድን ባህልን ዝተጸልወን ዝተበገስ’ውን ክኸውን ይኽእል። እቲ ብህዋሳት ዝቐርብ ምልክታታት ብርግጽ ንዘረባ ዝቕድም ኣካላዊ ምንቅስቓስ ኢዩ። ገጽ ኣእዳው ከምኡ እውን ኣዒንቲ ከናፍር ከይተረፋ ናይ ቋነቋ መበገሲ ክኾና ይኽእላ።

ዝኸበርኩም ተኻታተልቲ መርበብ ሓበሬታ ናይ ሎሚ ኣርእስትና ነቲ እኩይ ኣወዳድባ ኢና ክንምልከት። ሰብ ኣብ ማሕበርዊ ህይወቱ ምስ ከምኡ ፍጡር ዝነብረሉ ናይ ሓባር ውዕል ክኽትም ባህሪ ትድርኾ። ኣብ ኣማዓባብላ መነባብሮ ሰባት ንኹሉ ጎድናውን በይናውን ወይ ውልቃዊ ውንትኦም ብተናጸል ከማልእዎ ክግንዘብዎ ዘኽእል ግዴታ ኢዩ ዝድርኾም። ካልእስ ይትረፍ ኣብ ምህላውን ዘይምህላውን ዝተኸፍለት ዓለምና ኩሉ ፍጡር ብሰሪ ድኻሙ ክወርዶ ዝኽእል ካብ ባህርያዊ ክሳብ ግዳማዊ ሓይሊ ንምክልኻል ክምክት ከም ዘለዎ ይርዳእ። ክምክት ድማ ሓይሊ ከድልዮ ናይ ግድን ይኸውን።

ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት መላኺ ምዃኑ ባዕሉ ብቃላቱ ስለዝቐልዖ፡ብዙሕ ምትንታን ኣየ ድልን።ነቶም ገና ደቂሶም ዘለው ዘይተበራበሩ ንኽርድኡ ከኣ፡ርእይቶና ነፍስስ።መለኽቲ ስርዓ ታት፡ዝያዳ ኩሉ ንጋዜጠኝነት ይኹን ንመራኸቢ ብዙኃን ይቆጻጸሩ፡ጽቡቕ ናይ ምሕሳው ክእለ ት ዘለዎም ሰባት ሓርዮም የማዕብሉ።ምኽንያቱ መራኸቢ ብዙኃን፡ተምሳል ሃኒጾም፡ኣብ ኅልና ሓፋሽ ዝሕንብስ ምጥርጣር ናይ ምርሓቕን፡ኅልና ህዝቢ ናይ ምጥዋይን፡ብሓጺሩ እንስሳ ዘገዳም ናብ እንስሳ ዘቤት ንምቅያር ዘኽእሉ ስለዝኾኑ፡ካብቲ ኣብ ግንባር ሰፊሩ ዘሎ ወተሃደር ንላዕሊ ኣኺሉ ዝተርፍ ባጀትን ዘድሊ መሳርሕን ቐሪቦም፡ዘድሊ ምክንኻን ይገብሩ።ነዚ ሓቂዚ ቲቪ ኤ ረ ትምስክረልና።ቲቪ ኤረ ብዙሕ ወጻኢን ዝተፈላለዩ ምዕቡል መሳርሒ ተቐሪቡላ፡ምሩጻትን ፍ ሉይ ክእለት ዝተዓደሉ ዝሰርሑላ ፍልይቲ ናይ  ስርዓት ፕሮፖጋንዳ ተቃልሕ ትካል ብምዃና፡ ብፍላይ ኣብዝሓጸረ ግዜ እቲ ናይ ዘረባ ምጥውዋይ ፍሉይ ክእለት ዘለዎ የማነ ገብረኣብ ኣካያ ዲኣ ኮይኑ ተመዚዙ።

ህዝቢ ኤርትራ ንዓመታት ብሰንሰለታውያን ገዛእቲ ክሳቐ ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ 1991 ሓርነት ዘይኮነ ነጻነት ተጐናጺፉ። እቲ ቐደም፣ “ድሕሪ ሓርነት ህዝባዊ መንግስቲ ክትከል’ዩ፣ ህዝቢ ኤርትራ ይትረፍ ብመነባብሮ ክከላበት፣ ጽንጽያ ዓይኑ ዘንፍረሉ’ኳ ኣይክህሉን’ዩ፣” ይበሃል ከም ዘይነበረ ግን ገና ደም ስዉኣት ከይነቐጸ ሲቪላውያን ይኹኑ ተጋደልቲ ብማዕረ ኣደዳ ማእሰርትን መግረፍትን ክኾኑ ርኢና። እቲ ዝገደደ ግን ሰኣን ቅኑዕ ኣመራርሓ ኣብ ዘየድሊ ኵናት ኣብ ርእሲ ምእታውና፣ ብዶብ ብምምስማስ ህዝቢ ነቕ መበሊ ስኢኑ ነዛ ኣፉ ሒዙ ከም ጊላ ኮይኑ ዝነብረላ ባይታ’ውን ስኢኑ ኣሎ። ብዙሓት ሰባት፣ “ህዝቢ ኤርትራ ድኹም’ዩ! ንመሰሉ ዘይቃለስ ህዝቢ’ዩ! ወዘተ” እናበሉ ንህዝቢ ከከሻምሹ ይስምዑ’ዮም። ነዞም ሰባት’ዚኦም ዘቕርቦ ሕቶ፣ “ንስኻትኩምከ እንታይ ትገብሩ ኣሎኹም? ነቲ ስርዓት ንምውዳቕ እንታይ ዝገበርኩሞ ጭቡጥ ነገር ኣሎ?

ክቡራት ኣንበብቲ ሰላምታይ ይብጻሕኩም፤ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ብዛዕባ ኣብ ኣኼባ ፈስቲቫል “ሕጊ-ግደፍ” ፍራንክፈርት ብዕለት18.07.2009 ብሓደ መንእሰይ ዝቐረበ በዳሂ ርእይቶታትን ሕቶታትን ኣንጻር ኣቶ የማነ ገብረኣብ (ማንኪ) ንምቕራብ እዩ።


ኣብታ ቀዳመይቲ ዘመሓላለፍክዋ ጽሕፍተይ ገለ ናይ ፊድላት ጌጋታት ምንባሮም ደጊመ ኣብ ዘንበብኩሉ ግዜ ረኺበ። እቲ ዘገርም ድማ ኣብ ኩሉ ዝሰዶ ጽሑፋተይ’ውን ከምኡ ምንባሩ በሪሁለይ። እዚ ጉድለታት’ዚ ንብዙሓት ዘጋጥም ዘሎ ኢዩ። እቲ ናይ ግእዝ ፊደላት፣ ንሓንቲ ፊድል ምስ ኣድመጽታ ተወቂጣ ድምጺ ክትህብ ዘጋጥም ተደጋጋሚ ምውቃጣ ዘምጽኦ ተክኒካዊ ሽግር ከም ዝኾነ ርዱእ ኢዩ። ኮይኑ ግን ግዜ ወዲድካን ሃሰስ ኢልካን ክዕረ ይከኣል።

ኣብዛ እንነብረላ ዓለም መብዛሕትና ደቂ ሰባት ብተስፋን እምነትን ኢና እንነብር።  ደቂ ሰባት እታ ሃገረይ ኢሎም ዝኾርዑላን ዝንየቱላን ንኹሎም ዜጋታት ብማዕረ መሰሎም ተሓልዩ ክኸብሩላን ክጽዕሩላን ክከላኸሉላን ናይ ነብስወከፍ ሃገራዊ መሰልን ግቡእን እዩ። ኣብታ ሃገር ሰብኣዊ መሰላት ምስ ዘይከብርን ምእኩል ምሕደራ ምስ ዘይህሉን ወይ ውን ብሰንኪ ዘይምዕሩይ ምጣኔ ሃብታዊ ዝርገሐን ሕማቕ ምሕደራን ዝስዕብ ስእነት ሰላምን ዓጸቦን ምስ ዘጋጥም እምነትን ተስፋን ኣብቂዔን፡ ዜጋታት ሃገሮም ራሕሪሖም ናብ ስደት ሃጽ ክብሉ ይራኣዩ።


ኣብ ኣስመራ ዘሎ ምምሕዳር ህግደፍ ድኻምን ዘይሜላዊ ኣተሓሕዛን ኣሰራርሓ ተቓወምትን መሰረታትን ገምጊሙን ተታባቢዑን እንሆ ሸርሓዊ መስምር፡ ዕንወትን ንምስፋሕፋሕ ኣጽፋሩ ስሒሉ በቲ ቀንዲ ናይ ስለላ መርበቡ ክቕጽሎ  ይህንደድ ኣሎ። ኣብ ከርሲ ሃገር ዘሎ ህዝብና ኣብ መንጎ ሕማምን ዓጸቦን ብዓቢኡ ድማ ፍትሐ-ኣልቦ ዝዓብለሎ ዕለታዊ መነባብሮ ኮነ ክጻወሮ ዘይክእል፣ ወስ ዘየብል ሓለዋን ዘይንቡር ምቁጽጻርን ከይኣኽሎ፤ ምስቶም ኣብ ግዳም ተሰዲዶም ዝርከቡ ደቁ፣ ብሰላም ከይነብር በቶም  ንኤርትራዊ ዝተሰደለን ሃገራት ክስልዩ ዘዋፈሮም ናይ መርበቡ ኣቢሉ ናይ ዓመጽ ዓንኬላት ይዝርግሕ።

ባዓል ኣደይ ሰንበት ኣሽንባይ ሰብ ማይባድ እኳ ዝዓርፍ ክብላ ይሰምዕ ኔረ። እዛ ዝሓለፈት ሰንበት ሓምለ 12 ግና እይግድን ምናልባት ማይባድ ዓርፉ ይኸዉን ‘ምበር ኣባላት ማሕበር መንእሰያት ንለውጥስ ኣይዓረፉን። ተባዕን ቆራጽን መኸተ ወሲዶም ንህዝቢ ቤይ ኤርያ ጸባ ኣስትዮሞ።

ብዓል ኣደይ ሰንበት ኣሽንባይ ሰብ ማይባድ እኳ ዝዓርፍ ክብላ ይሰምዕ ኔረ። እዛ ዝሓለፈት ሰንበት ሓምለ 12 ግና እይግድን ምናልባት ማይባድ ዓርፉ ይኸዉን ‘ምበር ኣባላት ማሕበር መንእሰያት ንለውጥስ ኣይዓረፉን። ተባዕን ቆራጽን መኸተ ወሲዶም ንህዝቢ ቤይ ኤርያ ጸባ ኣስትዮሞ።

በዓልቲ መዚ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ጀንዳይ ፍሬዘር ንኣብ ኣሰመራ ዘሎ ጃንዳ ኣብ መዝገብ ግብረ-ሽበራ ክሰፍር ኣመልኪታ ምንባራ ዝዝከር ሓቂ ኢዩ። ኢሰያስን ንነብር በሃልቲን ዓንቀሮም ክሳብ ዝቕደድ ኣውያት ከስምዑን ዘይኳሕኮሕዎ ማዕጾን ተርባጽን እውን ኣይነበረን። ንኣመሪካ ኮነ ንካልኦት ሃገራትን ይተሓደሶም እንበር ንብዙሓት ምሁራትን ለባማትን ዓበይትን ሃገራውያን ግን ፍሉጥን ብሩህን ነይሩ። Terrorist 

ዋሸንግቶን ዲሲ ካብቲ ብጓይላ ምድንጋር ዘጽመመ እዝኒ ፡ ሓቂ ዘድመቀ ናብ ለውጢ ዝምርሽ ንወጽዓ ህዝቢ ንምቅላሕ ዝኹሕኹሕ ድምጺ የኣንጊዳ።ኣብዚ ድሮ ዕስራ ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ዋሸንግቶን ዲሲ ኪንዮ’ቲ ዘእንገደቶ ሓያል ድምጺ ውጹዓት ዘቃልሐ ነድሪ ዘተሓወሶ ሒኒን ዝብል ናይ ለውጢ ማዕበል፡ ብዓይነቱ ፍሉይ ዝኮነ ንዘለው

አብዚ እዋን`ዚ ኣብ ክንዲ ኣብ ጎኒ ተቓወምቲ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ብግልጺ ብምስታፍ በአንጻሩ ጌጋታት እንዳለቐምካ ነዚ ከም ደርሆ በምዑት ደቁ ዝጻወት ዘሎ ዓቕሙ ዘይፈልጥ ናይ ደንቆሮ ደንቆሮ ብህዝቡ ቁማር ዝጻወት ብልሹው ወታህደራዊ ጉጅለ ህግደፍ ዕድመ ንምንዋሕ ኢድካን እግርኻን ኣጣሚርካ ትዕዘብ ምህላውካ ዘታሓሳስብ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ስቓይ ህዝብታትካ ምሽክዕላልን ምልጋጽን ውንዩ ዘስምዕ።

ኣብ ታሪኽ ደቅሰባትን ዓለምናን፡ወጽዓ ምስፍትሒ፤ቃልሲ ምስ መግዛእቲ፤ሓቂ ምስ ዓመጽ፤ ምልኪ ምስ ሓርነት፤ኣይግዛእንየ ምባል ምስ ምምብርካኽ፤ናጽነት ምስባርነት ወዘተ እንዳተበራረዩ እዮም ዝኸዱ። ታሪኽን ዛንታን ኩሎም ህዝብታት ዓለም በዚ መስርሕዚዩ ሓሊፉ ገናውን ዝሓልፍ ዘሎ።

    በል ሎሚ ለይቲ ምእንቲ ርእሳ ኢላያ ወጊሓ። ንግሆ እዛ ጓለይ ምስ ተሰኤት፡ ንዒ ብርኽቲ ጓለይ ንወደሞኺ ስልኪ ደውልሉ ኢለ ኣጨንቕ ኣጨንቕ ኣቢለያ። ደሓን ትእቶ ደዊላትለይ። ስማዕ ኢለዮ፡ ካብዛ ዘለኻያ ዓዲ ሽወደን እታ ዓድና ትሓይሽ እንተኮይና፡ ከላእ ከርተት ትበሎ ጥሜት ብጥሜቱ ንዓ ምሳይ ዓድኻ እቶ ኢለዮ። ወዲ ብሰሓቕ ክመውት። ትስሕቀኒ ከኣ? ኣንታ ንስኻስ ብቐደምካ ፎኪስ ኢኻ ቁምነገር የብልካን ነታ ሓብትኻ ደኣ ሕጂ ደውልለይ ኢሉኪ በለለይ ኢለ ዕጽውእዛ ስልኪ። እዛ ሻሂየይ ከይሰተኹ እታ ሓብቱ ጭር ተብል እሞ ኣነ ከኣ ትቕብል።

ንሓደ ዓመት ዝኸውን ድሕሪ ካብ መንግስታዊ ስራሕ ጠጠው ምባለይ፡ ብእኩብ ዝተራኸብናሉ ዕለት ልክዕ ንምዃን፡ ኣብ መዛዘሚ ዓመተ 1995 ኢዩ ነይሩ። ኣብ'ቲ እዋን፡ ድምጻዊ ኢንጅነር ኣስጎዶም ወልደሚካኤል ሓንቲ ናይ'ቲ ግዜ ህብብቲ ዝኾነት ደርፊ ንመሸጣ ቀሪቡሉ ዝነበረ እዋን ብምንባሩ፡ እታ፦ "ሃንደበት ኮይኑ መገሻኺ" ዝተሰምየት ካሴት፡ ኣብ ዕዳጋ ምውራዳ ዝሕብር ንግዳዊ ምልክታ ዝዝርጋሓሉ ዝነበረ ወቕቲ፡ ምጅማር ናይ'ታ ሓዳስ ዓመት፡ ዓመተ 1996 ንምጽንባልን ንምፍናው፡ ናይ'ታ ዕለታ ትዛዝም ዝነበረት ዓመተ 1995 ንምብዓል፡ ኣብ'ቲ ዋንነት ናይ ደጃች ተስፋሃንስ በርሀ ምዃኑ ዝንገረሉ፡ ከም መዘናግዒ ማእከል ዝፍለጥ ገፊሕ ኣዳራሽ ኩዋ፡ በታ ናይ'ቲ እዋን፡ ብደቂ ኣንስትዮ ጥራይ ዝቖመት፤ ድምጻዊት ሄለን መለስን፡ ድምጻዊት ፋጥና ኢብራሂምን፡ ስውእቲ ናይ መድርኽ ኣቕራቢት ምጽላል ኣርኣያን ብዝርከበኣን ህቡባት ጉጅለ ባህሊ ካናሪ ምዝንጋዕ ክካየድ ስለ ዝተሓበረ፡ ብውርይቲ ናይ ቅዲ ክዳን ኪኢላ ዝኾነት፡ ወይዘሮ ትርሓስ ዝተባህለት ኤርትራዊት ዝውንነን፡ "ትርሓስ ዲዛይን ኢንተርፕራይዝ"፡ ዝተባህለ ትካል ዝተዳለወ ናይ ጽባቐ ኣልባሳት፡ "ፋሽን ሾው" ምርኢት ንምዕዛብን፡ በቲ ዝቐርብ ጣዕመ ዜማ ንምዝንጋዕ፡ ነባር በዓልቲ ቤተይ ዘላቶ ናብ ኣዳራሽ ኩዋ ዘምራሓሉ ዝነበርኩ እዋን፡ ፍጻመ'ታ ዕለት ሕጂ ኮይኑ ይረኣየኒ።

ሰነ 20 መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ትማሊ ቀዳም ኣብ ከተማ ሊድስ ተዘኪሩ ኣምስዩ። እቲ መደብ ብማሕበረ ኮም ኤርትራ ከተማ ሊድስ ዝተወደበ ኮይኑ ኣዳራሽ ብምክራይ ልዕሊ 300 ዝኾኑ ኤርትራውያን ተቀማጦ ከተማ ሊድስ ብእዋኑ ናብቲ ንመራኸቢ ዝተመደበ ቦታ ብምውሓዝ ሓቢሮም ንሰማእታቶም ብሕልና ዘኪሮም ኣምስዮም። እዚ ኣብ ከተማ ሊድስ ንመበል 4ይ ዓመቱ ተዘኪሩ ዝውዕል ዘሎ ክቡር ዕለት ከምቲ ልሙድ ሽምዓ ብምብራህ ንሕድርን ለበዋን ጀጋኑ ሰማእታት ዘንጸባርቕ መዝሙር ተዘሚሩ መደረታት ብዝተፈላለዩ ወልቀሰባት ድማ ተሰሚዑ። 

      ዲሲ…. ዝመጽእ ዘሎ (ሰነ-19- 22) ብዓይነቱ ፉሉይ ዝኾነ መኣዲ ዘተን ሰለማዊ ሰልፊን ከተእንግድ ኢያ፡፡ እዚ ብሕብረት ኤርትራዊያን ኣንጻር ምልኪ (EGS) ከምእውን እርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን (EDA) ዝዳሎ ዘሎ ሲምፖዚዮም(symposium) ብዓይነቱ ፍሉይ ካብ ዝገብሮ ነገራት ሓደ ጎኑ ንጎኒ እቲ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ኤርትራዉያን ብሓደ ተኣኪቦም ጕዳይ ሃገሮም መጻኢ ዕድል ሕዝቦም ዝዝትዩሉን ዝካትዑሉን መድረኽ ዝሰርዔ ብሙኳኑ ኢዩ፡፡ እዚ ሲምፖዚዮም እዚ ዕውት ኮይኑ ክወጽእ ግና ነፍሲ ወከፍ ብሃገረይን ሕዝበይን ይግደስ ኢየ ዝብል ዜጋ ስምዕታ ዘይድልዮ ሓላፍነቱ ክዋጻእ ይጠልብ፡፡

ኩልና ከም እንፈልጦን እንርድኦን ሃገርና ኤርትራ ብሰንሰለታዊ መግዛእቲ ንመዋእል ዝተዳህከት ሃገርን ክሳብ ሎሚ ህዝብታታ እፎይ ኢሉ ክነብረላ ዘይካኣለ ብመግለጺ ዘይርከቦ ግፍዕን ጭቆናን ዝነበረትን ድሕሪ ብሰፍ ዘይብል መስዋእቲ ደቃ ዝተራጋገጸ ኤርትራዊ  ልኡላውነት እንተ ኾነውን ብዝኸፋኤ መልክዑ ብጭካነን ፍትሒ ኣልቦን ንኽትገልጾ ዘሕፍርን ማዓንጣ ከብድኻ ዝኹምትርን እተሕልፍ ዘላ ሃገር ምዃና ምስክር ዘየድልዮ ናይ ዕዳጋ ምስጢር ምዃኑ ካብ ኩልና ዝተሰወረ ኣይኮነን።

hidri

 

ከም ኣመለይ ንኹሉ ክገናጽል ነዛ እትስዕብ ሕታም ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ምስ ኣንበብኩ: ምኽንያት ምዕዝምዛም ናይዚ "መውረርያ ይገበረሉ" ብዝብል ኣርእስቲ ጥርዓን ዘቕረበ ሰብ እንታይ ምዃኑ ንምፍላጥ ናብ ወግዓዊ መጽሔት ህግደፍ "ሕድሪ" ኣምራሕኩ። ነቲ ኣብኡ ዝኸብኩዎ "ኩሉ ዝደግሞ ውሑድ ዝፈልጦ" ብዝብል ኣርእስቲ ዝሰፈረ ጽሑፍ ከኣ፡ "ህግደፍ ዲዩ ቀርኑ ጎዲሙ ወይስ ህዝቢ ቀርኒ ኣብሊሑ" እናበልኩ ተመሲጠ ነበብኩዎ። እምብኣር ጆባእ፡ ግዴኹም ተኻፈሉ። ፈለማ ግን፡ ብ "ኣራፋይነ እልፉ" ኣብ ሓዳስ ኤርትራ ዝሰፈረ "ምዕዝምዛም" እንሀልኩም።

መኪና ህግሓኤ ሓደ መራሒን ብርክት ዝበሉን ተሓጋገዝትን ሒዛ ነስመራ ክትኣቱ ከላ ምስኪናይ ህዝብና፣ “ደጊም ሞት ከም ኣዳም፣ ሃገርና ሽሻይ ብሽሻይ ክትከውን’ያ! ደርጊ ካብ ጠፍአ ኩሉ ሓጥያትና ንግፍ ኢሉ ምስኡ ክበንነልና’ዩ! ኣምላኽ ነዛ መዓልቲዚኣ ከየርኣኻ እንቋዕ ኣይቀተልካና፣ ወዘተ” ዘይበለ ኣይኮነን፣ እዚ ትምኒት’ዚ ከም ጨው ሓቒቑ ክተርፍ ግን ግዜ ኣይወሰደን።

  ኣብዚ ሒዝናዮ ዘሎና ወርሒ ግንቦት ጽምብል ናጽነት ሃገርና ኤርትራ ነኽብር ኣሎና፡፡ ኣብ ኣጋ ምውፋርቕ ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ ድማ ንስውኣትና ንዝክረሉ ዕለት ከነብዕል ኢና፡፡ ኣብዚ ክልቲኡ ዕለታት ህማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ህዝቢ ኤርትራ ብሓባር ብናይ ሓባር ኣርኣእያ ኣይኮነን ዘብዕሎ፡፡ ብዝወሓደ መለክዒ ኣብ ሰለስተ ክፋላት ተኸፊሉ ኢዩ ዘብዕሎ፡፡

24 ግንቦት 1991 ንህዝቢ አርትራ ዓቢ ሃገራዊ በዓል እዩ። እወ ናይ ሓደ ዘበን መሪር መግዛእቲ ባዕዳዋውያን ሓይልታት፡ ብኽቡር መስዋቲ ቡሉጻት ዜôጋታት ዕዉት ስለ ዝኾነ።

24 ግንቦት እቲ ቐንዲ ዕላማኣን ምስጢራን ኣገባብ ኣባዓዕላኣን ከይሓዘት፣ ብመንግስቲ ኤርትራ ጀሆ ኮይና ብህግደፍ እትምእከል በዓል ነጻነት መደለቢት ገንዘብ ጥራይ ዘይኮነ፣ ንንግስነት መራሒ ህግደፍ ክንቕበል፣ ንጭቖናኡ እህህ ከይበልና ክንውሕጥ፣ ሃገር ብኹሉ መደይ እናኣንልቖለት ከላ ዓይንና ክንዕምት፣ እሱራት ፖሎቲካ ንዓመታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክማስኑን ከእዉዩን እዝንና ክንዓብስ፣ መንእሰያትና ሃጽ ኢሎም ክስደዱ  ከም’ቲ ንሱ ዝሕጭጨሎም ክንሕጭጭን ክንወራዘን ፣ ብሕጽር ዝበለ ውርሒ ግንቦት መንገዳ ሲሒታ፣ ታሪኽ ጀጋኑና ሓኺኻ፣ ንዓሰርተ ሾሞንተ ዓመት ንክብርን ዝናን ፕረሲደንት ትባዓል ኣላ።

ሃገርና ኤርትራ ካብ ጥንቲ ካብ ጥቅምቲ ብብዙሕ መከራን ሕሰምን ዝተሞኰረት ብሽግር ዝላደየት ስትንፋስ ናይ መሰል ወዲሰብ ኣስተማቒሩ ዘይፈልጥ ትሸዓተ ብሄራትን ብሄረሰባትን ዝሓቖፈት ብኹሉ ህዝብታታ ዝተፈትወትን እትናፈቕን ሃገር ምዃና ምስክር ዘየድልዮ፡ ንመዋእል ክቡር ሂወቱ ዝኸፈለን ጌና ዝኸፍለላ ዘሎን ካብ ጭቆና ተላቒቑ ዘይፈልጥ ዉጹዕ ህዝብታት ዝቖመት ሃገር እያ።

ሰማእታትና ንመዓልቲ ነጻነት መሰረት ምኻኖም ኣብ ልቢ ህዝቦም ሰፊሩ ንሕልና ነፍሲወከፍ ስድራቤታት ዝቕስቅስ ትእምርቲ እዩ፡፡ ስፍሪ ዝፈሰሰ ደም ብኩቢክ ሜተር  ዓቐን ዝተኸስከሰ ኣዕጽምቲ እዉን ጸፍጺፍካ  ብትርብዒት ሜተር ዝስፈር ኣይኮነን። የግዳስ ስፍሪ-ኣልቦ ተባሂሉዩ ዝምዝገብ፡፡ንሕልናኦም ዝሸጡን ኣብ ልዕሊ መቓብሮም ናይ ባቢሎናዉያን ዳንኬራ ዘዘዉትሩን ግና እቲ ዒላ ደምን እቲ ጋህሲ ኣዕጽምትን ነተን ዝዘላ ኣእጋሮምን ዘጣቕዓ ኣእዳዎምን ክሸምም ሃህ ኢሉ ይጽበዮም ምህላዉ ዝተሰቆሮም ኣይመስልን፡፡

filfil

ንግዲ ዕጸ ፋርስ (ሓሽሽ): ብሞያ ብዝሰልጠኑ ሰባትን: ልዑል ጥንቃቐ ብዘማእከለ ታዕሊም ብዝወሰዱ ስልጡናት ንፍሉይ ናይ ዕጸ ፋርስ (ሓሽሽ) ሸቲቶም ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ዘውዕሉ ኣኽላባትን፡ ብዓለማዊ ምክትታል ሕጊ ፖሊስ ኢንተርፖል ክትትል ዝገበሮ ኮይኑ፡ ገና 'ውን ኣብ ትሕቲ ምሉእ ምቑጽጻር ዘይኣተወ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብታትን ሃገራትን ዓለም፡ ብሕልፊ ኸኣ ኣብ ልዕሊ'ቲ ሓድሽ ስነ ሓሳብን ምዕባለ ሃገርን ዓሚቕ ሰረት ዘንጽፍ ዓያዩ ጉልበት መንእሰይ ኣዕናዊ መቕዘፍቲ ዘኸትል ዘሎ ካብ ሕማማት መንሽሮን ቀዛፊ ሕማም ኤይድስን ፈሊኻ ዘይረአ ኣጽናቲ ምዃኑ ንማንም ስዉር ኣይኮነን።

ኣለኻ’ዶ ኤርትራዊ፧ ብርግጽ ኣለኻ፧ ኣበይ፧ እንታይከ ትገብር፧ እንተትህሉ ደኣ እቲ ሓያል ድምጽኻ ዘይጓዝም፧…እንተወሓደ “እሕሕ’’ ክትብል ምሰማዕኩኻ። ቀጽሪ ደምበኻ እናፈረሰ፡ ንጥሪትካ ተኹላ እናመጠለን እውን ትም ኣይምበልካን። ግንሲ…እንድዒ…ፈሪሐ….ብህላወኻ ተጠራጢረ። እንተትህሉስ፡ ኣቦኻን ኣዴኻን በባትር እናተሰለቑ’ዶ ትም ምበልካ፧ እንተገደደስ’ባ ኣስናንካ ምሓርቀምካ፡፡ ነእዳውካ እውን ሰፍ መበልካየን። ኣሕዋትካን ኣሓትካን ከምተመን ርእሲርእሶም እናተቐጥቀጡን መነጻጸሪ ዒላማ እናኾኑን እውን፡ እታ ናብኣቶም ኳሕ ዝበለት ጥይት ንትርግታልብኻ ፈግ መበለቶ’ሞ “ወዲ ኣይተ!’’ ምበልካ።

POST TAGS:

mesfn

ዝወሰድኩዎ ናይ ካብ ኣቦ መንበርነት ሰልፊ ምእላይ ውሳነ፡ ብሙሉኡ ብውሽጣዊ ኩነታት ዝተጸልወን ዝተደፍአን ኢዩ። ጥሙርን ውሁድን ሰልፊ ሃልዩካ፡ ምስ ካልኦት ሓይሊታት ኣብ ፖለቲካዊ ቃልሲ ምእታው፡ ብካልኦት ክትፍለጥን ንካልኦት ክትፈልጥን ዕድል ዝህብ ኢዩ። ክሳብ ሰላማዊን ዲሞክራሲያዊን ኣገባብ ዝተኸተለን፡ ብሓድሕዳዊ ምክብባር ዝተሰነየን፡ ሓይሊን ጽንዓትን ይህበካ፡ ኣተሓሳስባኻን ፍልጠትካን ከተስፍሕ ይሕግዘካ። ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ካብ ናይ ሓባር ባይታ፡ ወይ ከካብ ናትካ መድረኽ፡ ተበጊስካ ብሓድሕዳዊ ምክብባር ክትሰርሕ የኽእለካ። እዚ፡ ካብ ናይ ፖለቲካዊ ፍልልይ ዝተበገሰ፡ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ውድባት፡ ቃልሲ ምስ ዝህሉ ማለተይ ኢየ። ሓደ፡ ካብ ካልኦት ናጻ ዝኾነ ፖለቲካዊ ውድብ፡ ኣብ ውሽጡ ዝገብሮ ለውጢታት እንተ ሃልዩ፡ ካብ ውሽጣዊ ኩነታት ዝነቐለ ጥራይ ኢዩ።  

NW

ናይ ሕጂ መንግስቲ ኤርትራ፡ ጌና ካብ ግዜ ቃልሲ ጀሚሩ፡ ዝኾነ ናይ ገንዘብ ኣታዊ ዝረኽበሉ ግድፈት እንተረኺቡ ዓይኑ ዝሓሲ ውድብ ኣይነበረን። ስለ ዝኾነ ኢዩ ኸኣ፡ ብመንገዲ ምቁጽጻር ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድን ናይ ስራሕ ኣሳላጥን ናይ ምስሊ ወናንን መሓመድ ኣልኣሚን ገረወይና /ወዲ ገረወይና/፡ ነቲ ኣብ ስዑድ ዓረብ ዝነበረ ናይ ጓሓፍ ኩንትራት፡ ብጹጹይ መንገዲ ተተሓሒዘምዎ ዝነበሩ። 

ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና፡ ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣብ ሓንቲ ናይ ቻይና ናይ መካይን ፋብሪካ ሓደ  ቢልዮን ዶላር ከምዘዋፈረ ምስ ኣንበብኩ፡ ብዙሕ ኣተሓሳሲቡኒ፡፡ ኣብ ናይ ነዊሕ ዓመታት-ቃልሲ ንናጽነት ይኹን፤ ከምኡውን ኣብ ናይ ዶብ ውግእ ምስ ኢትዮጵያ ንዝተዋጽአ ማእለያ ዘይብሉ ገንዘብ ህዝቢ ከኣ ተዘኪሩኒ።

ወዲ ጕላይ ከም ኣመሓዳሪ ከተማ ደቀምሓረ ንኣስታት ሰለሰተ ዓመታት ክሰርሕ ድሕሪ ምጽናሕ ብዝፈጸሞ ናይ ጕቦን ምጥፍፋእን ኣብ ቀይዲ ጸኒሑ። ኣብ ፍሉይ ቤትፍርዲ ምስ ቀረበ ድማ በቲ ዝፈጸሞ ናይ ጕቦን ምጥፍፋእን  ገበን ንሓሙሽተ ዓመታት ክእሰርን 1.2 ሚልዮንን ክኸፍልን ወይ ድማ ገንዘብ ክኸፍል እንተዘይክኢሉ ብኣጠቓላሊ ሸሞንተ ዓመታት ክእሰር ተበዪኑሉ።  ወዲ ጕላይ መን’ዩ? እንታይ ገበንከ ፈጺሙ ኣበይ ዝብሉ ሕቶታት ንምምላስ ንድሕሪት ተመሊስና ታሪኹ ንመልከት።   

Is

ኣብ 2ይ ክፋል ጽሑፈይ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ መስርሕ ቃልሱ ንናቱ ስልጣን እምበር ንጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ቀዳምነት ይህቦ ከምዘይነበረ ሓቢረ ነይረ፡፡ ካብዚ ድርኺት’ዚ ነቒሉ ሓደ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዚመስረተ ‘ውን ተኸታቲልና፡፡ ኣብ 1977 ዓ.ም. ድማ ሓቅን ፈጠራን ደባሊቑ ነቲ ናይ ሰልፊን ናይ ውድብን ዝሰመዮ ጉባኤታቱ ከምዘካየዶ ርኢና፡፡

ypfdjክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና፡ ሓንቲ ኣብ ኦስሎ እትነብር ኣባል ናይቲ ህግደፍ ኣብ ወጻኢ ከም ሃሱስ ዘዋፍሮ ብ YPFDJ ዝፍለጥ ጉጅለ መንእሰያት ዝኾነት ኤርትራዊት ዝሰደደትልና መልኽቲ፡ ኣብ ናይ ትማሊ ረቡዕ መደብና፡ ብምኽንያት ሕጸረት ሰዓት-ፈነወ ጽማቝ መልእኽቱ ጥራይ ኣቕሪብናልኩም ኔርና። ትርጉም ምሉእ ትሕዝቶኡን እቲ ብእንግሊዝኛ ዝተጻሕፈ መልእኽቲ ከምዘለዎን ከኣ ነቕርበልኩም።

ኣብ ዜና ከምዝተኸታተልኩሞ፡ ህይወት ልዕሊ 200 ኣብ ጉዕዞ-ባሕሪ ንስደት እንከለዉ ጃላቡ ዝጠሓለኦም ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ኣሎ። ሓምቢሶም ዝኽእሉ ውሑዳት ‘ኳ ህይወቶም ንስክላ እንተደሓነት፡ እቶም ዝበዝሑ ካብ ሞት ከምዘየምልጡ ተገሚቱ ኣሎ። እዚ ጉዳይ ‘ዚ ንማዕከናት ዜና ዓለም ጫቝ-ጫቝ ኣብ ዘብለሉ ዘሎ እዋን፡ ቢቢሲ ንሓደ ኣቐዲሙ ብተመሳሳሊ ሓደገኛ ጉዕዞ ባሕሪ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ንዝኣተወ ስሙ ክጠቅስ ዘይደለየ ኤርትራዊ ኣዘራሪባ ኣብ መርበብ ኢንተርነት ቢቢሲ ዘቕረበቶ ጽሑፍ ቃልንቓሉ ተርጕምና ነቕርበልኩም። ንሱ እቲ ንኣፍሪቃውያን፡ ነዚ ቀታሊ ጉዕዞ ባሕሪ ‘ዚ ኣካይዶም ናብ ኢውሮጳ ክመጽኡ ዝድርኾም ቀንዲ ምኽንያት እንታይ ምዃኑ ክገልጽ ከሎ ከምዚ ይብል፡-

isuይትረፍዶ ነቲ ኣብ ሜዳ ዘይነበረ፡ ነቲ ኣብ ህ.ግ ተሰሊፉ ከብቅዕ፡ ግን ኣባል ናይ’ቲ ምስጢራዊ ስርርዕ፡  “ኤርትራዊ ህዝባዊ ሰውራዊ ሰልፊ“ ዘይነበረ ኤርትራዊ‘ውን እንተኾነ ነቲ ረቂንቕን ሕልኽልኽ ዝበለን አገባብ አሰራርሓ ናይቲ ውድብ ክርድኦ ቀሊል አይኰነን፡፡ ንኣሰራርሓ ውድብ ህ.ግ.ሓ.ኤ  ምፍላጥ፣ ነቲ ናይ’ዚ ሕጂ ዘሎ መንግስቲ  ኣገባብ ኣካይድኡ ንምርዳእ ክሕግዝ ይኽእል ይኸውን ኢለ ስለዝኣምን እንሆ ንምብርሁ ወሲነ ኣለኹ፡፡  ንኣንባቢ ከይስልችዎ መታን ድማ ጽሑፈይ ብኽፋላት ከቕርቦ ክፍትን እየ፡፡

merkelኣብ ፈደራላዊት ሪፓብሊክ ጀርመን፡ ቪነንደን ኣብዝተባህለት ንእሽቶ ከተማ ኣብ እትርከብ ሓንቲ ቤትትምህርቲ፡ብ 11 መጋቢት 2009 ዘሕዝን ፍጻሜ ኣጓኒፉ። ቲም ክረትሽመር ዝተባህለ ወዲ 17 ዓመት ትሕቲ ዕድመ መንእሰይ፡ካብ ገዝኡ ብዝሰረቓ ናይ ኣቡኡ ብረት፡ዓሰርተክልተ ተመሃሮን መምህራንን፡ ሰለስተ ካልኦትን ገዛእ ርእሱን፡ ብሓፈሻ 16 ትንፋስ ኣጥፊኡ። እዚ ፍጻሜ እዚ ንህዝብን መንግስትን ጀርመንን ንካልኦትን ዘሕዘነን ዘሰምበደን ኢዩ ነይሩ።

ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ባዕዳዊ መግዛእቲ ስደት ካብ ዝጅምር ፍርቂ ዘመን ሓሊፉ ኣሎ። እቲ ነቦሓጎታትና ዝቐዘፈ ወፍሪ ትሩቡሊ ኣብ ጸብጻብ እንተ ኣእቲናዮ ድማ ዳርጋ ናብ ሓደ ዘመን ይጽጋዕ። ስደት መሪር ምዃኑ ንማንም ሰብ ብሩህ ስለ ዝኾነ ብዛዕባኡ ብዙሕ እንተ ተዛረብኩ መደረ’ዩ ክኸውን። ስለዚ፣ ብቐጥታ ናብቲ ዘገድሰኒ ጉዳይ ክኣቱ’የ።